چاوەڕوانی...
نوسراوە لە لایەن محەمەد سالمNovember 24, 2023
زانیاری گشتی
دیکلۆفیناک سۆدیۆم دەرمانێکی دژە هەوکردنی ناستیرۆیدە (NSAID) کە سەر بە پۆلی وەرگیراوەکانی ترشی فینێل ئەسیتکە. بە فۆرمولاسیۆنی جۆراوجۆر بەردەستە، لەوانە حەبی زارەکی، کەپسول، جێڵی ناوەوە، گیراوە بۆ دەرزی.
نیشانەکانی بەکارهێنان
- دیکلۆفیناک سۆدیۆم ئاماژەیە بۆ بەڕێوەبردنی ئازار و هەوکردنی پەیوەست بە حاڵەتە جیاوازەکانەوە، لەوانە: هەوکردنی ئێسک و جومگە هەوکردنی جومگەی ڕۆماتیزمی هەوکردنی ئێسکەپەیکەر کەلەسەری کۆئەندامی زاوزێی توندوتەیی سوڕی مانگانە (ئازاری سوڕی مانگانە)شەقیقە (وەک بەشێک لە چارەسەری تێکەڵ)
کاریگەرییە لاوەکییەکان
کاریگەرییە باوەکان
- کاریگەرییە لاوەکییە باوەکان بریتین لە هەرس نەکردن، ئازاری گەدە، سکچوون. کاریگەرییە لاوەکییە جدییەکان لەوانەیە بریتی بن لە خوێنبەربوونی گەدە و ڕیخۆڵە، کێشەی گورچیلە و مەترسییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان.
کاریگەرییە مەترسیدارەکان
- کاریگەرییە نەرێنییەکان لەوانەیە بریتی بن لە زیادبوونی مەترسی ڕووداوە جددییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان، خوێنبەربوونی گەدە و ڕیخۆڵە و تێکچوونی گورچیلە.
ئاگادارییە مەترسیدارەکان
- 1. مەترسییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان (Cardiovascular Risks): بەکارهێنانی دیکلۆفیناک سۆدیۆم لەوانەیە مەترسیی ڕووداوە جددییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان (cardiovascular) زیاد بکات
- وەک جەڵتەی دڵ (heart attack) و جەڵتەی مێشک (stroke)
- بەتایبەتی لە کەسانی خاوەن نەخۆشی دڵ یان ئەوانەی مەترسییان لەسەرە.
- 2. کاریگەرییە لاوەکییەکانی گەدە و ڕیخۆڵە (Gastrointestinal Side Effects): مەترسی خوێنبەربوونی گەدە و ڕیخۆڵە (gastrointestinal bleeding)
- برین (ulceration)
- یان کونبوون (perforation) هەیە
- کە دەتوانێت کوشندە بێت. ئەم مەترسییانە لە کەسانی بەتەمەن و ئەوانەی پێشینەی کێشەی گەدەیان هەیە زیاترە.
- 3. تێکچوونی گورچیلە و جگەر (Kidney and Liver Impairment): دەکرێت ببێتە هۆی تێکچوونی گورچیلە (kidney impairment) یان زیان بە جگەر (liver damage) بگەیەنێت. چاودێریکردنی کارکردنی گورچیلە و جگەر پێویستە
- بەتایبەتی لە بەکارهێنانی درێژخایەندا یان لە کەسانی تووشبوودا.
- 4. کاردانەوەی حەساسیەت (Allergic Reactions): نابێت لەو کەسانەدا بەکاربهێنرێت کە هەستیاری (hypersensitivity) بە دیکلۆفیناک یان هەر NSAIDێکی تر (وەک ئەسپرین) هەیە
- چونکە لەوانەیە ببێتە هۆی کاردانەوەی توندی حەساسیەت (anaphylactic reactions) و تەنگەنەفەسی (asthma).
- 5. دووگیانی (Pregnancy): بەتایبەتی لە سێ مانگی کۆتایی دووگیانیدا نابێت بەکاربهێنرێت (پۆلی D)
- چونکە دەتوانێت زیان بە کۆرپەلە (fetus) بگەیەنێت یان کاریگەریی نەرێنی لەسەر منداڵبوون (labor) هەبێت. لە سێ مانگی یەکەم و دووەمیشدا تەنها بە ڕاوێژی پزیشک و لە کاتی پێویستدا بەکاربهێنرێت.
- 6. پەیوەندی لەگەڵ دەرمانەکانی تر (Drug Interactions): پێویستە بە وریاییەوە لەگەڵ دەرمانەکانی تردا بەکاربهێنرێت
- وەک دژە مەیینەکان (anticoagulants)
- دژە پەپکەکان (antiplatelets)
- و هەندێک دەرمانی فشاری خوێن (blood pressure medications)
- چونکە لەوانەیە کاریگەرییە لاوەکییەکان زیاد بکات یان کاریگەری دەرمانەکان بگۆڕێت.
پێش بەکارهێنان
کێ نابێت ئەم دەرمانە بەکاربهێنێت؟
- دیکلۆفیناک سۆدیۆم دژی ئەو کەسانە ييە کە: هەستیارییەکی زۆر ناسراو بە دیکلۆفیناک یان دەرمانی NSAIDی تر. مێژووی تەنگەنەفەسی، کۆکە، یان کاردانەوەی جۆری حەساسیەت دوای خواردنی ئەسپرین یان دەرمانی NSAIDی تر. سستبوونی توندی دڵ. لە کاتی درەنگانی دووگیانیدا (پۆلی D).
دووگیانی و شیرپێدان
پۆلێنی سەلامەتی:C (D if used in late pregnancy)
- پۆلی C (D ئەگەر لە درەنگانی دووگیانیدا بەکاربهێنرێت): پێویستە لە کاتی دووگیانیدا تەنها لەو کاتەدا بەکاربهێنرێت کە سوودە ئەگەرییەکان ڕەوایەتی بە مەترسییە ئەگەرییەکان بۆ کۆرپەلە بدات. دوور بکەوەرەوە لە کاتی درەنگانی دووگیانیدا چونکە لەوانەیە زیان بە کۆرپەی لەدایک نەبوو بگەیەنێت یان دەستوەردان بکات لە منداڵبوون و منداڵبوون. ئامۆژگاری دەکرێت کە وریایی هەبێت لە کاتی شیرپێدان
دۆز و شێوازی بەکارهێنان
- حەب/کەپسولی زارەکی (Oral Tablets/Capsules): * دەبێت لەگەڵ خواردن یان دوای خواردن بخورێت بۆ کەمکردنەوەی کاریگەرییە لاوەکییەکانی سەر گەدە و ڕیخۆڵە. * حەبی درێژخایەن (extended-release tablets) نابێت بخرێن، بجوون یان بشکێنرێن؛ بە تەواوی قووتیان بدە. * پابەندبە بەو ژەمە دەرمانەی کە پزیشک یان دەرمانساز دیاری کردووە. جێڵی ناوەوە (Topical Gel): * تەنها بۆ بەکارهێنانی دەرەوەیە لەسەر پێست (skin) و نابێت لەسەر برینی کراوە (open wounds) یان ناوچەی تووشبوو (infected areas) بەکاربهێنرێت. * بەپێی ڕێنماییەکان، بڕێکی گونجاو لە جێڵەکە بدە لەسەر ناوچەی تووشبوو و بە نەرمی مەساژی پێ بکە تا هەڵدەمژرێت. دەرزی (Injection): * دەرزیی دیکلۆفیناک تەنها لەلایەن کەسێکی پسپۆڕی چاودێری تەندروستی (healthcare professional) دەدرێت. * ژەمە دەرمان و شێوازی بەڕێوەبردنەکەی بەندە بە حاڵەتی پزیشکیی (medical condition) نەخۆشەکە. تێبینی گشتی (General Note): * هەمیشە پابەندبە بە ڕێنماییەکانی دابینکەری چاوەدێری تەندروستی (healthcare provider) و ژەمە دەرمانەکە خۆت ڕێکمەخە بەبێ ڕاوێژکردن.
هەڵگرتن و پاراستن
دیکلۆفیناک سۆدیۆم پێویستە لە پلەی گەرمی ژووردا هەڵبگیرێت، بە باشترین شێوە لە نێوان ٢٠ پلەی سەدی بۆ ٢٥ پلەی سەدی (٦٨ پلەی فەهرەنگی بۆ ٧٧ پلەی فەهرەنگی). دەرمانەکە لە شوێنێکی وشک و فێنکدا بپارێزە و دوور بخرێتەوە لە شێ و گەرمی زۆر، بۆ نموونە نابێت لە حەمامدا هەڵبگیرێت. بۆ پاراستنی لە تێکچوون بەهۆی ڕووناکی، لە پاکەتەکەی ئەسڵیدا یان دەفرێکی بەرگری لە ڕووناکیدا (light-resistant container) هەڵیبگرە. دڵنیابە لەوەی کە دەرمانەکە لەناو دەفرێکی دژە منداڵدا (child-resistant container) هەڵگیراوە و لە دەستڕاگەیشتنی منداڵان بەدوورە. هەمیشە بەرواری بەسەرچوون (expiry date) لەسەر پاکەتەکە بپشکنە و دوای بەرواری بەسەرچوون بەکاری مەهێنە.
کارلێکەکان و وریاییەکان
کارلێکی دەرمانی
- کاریگەرییە نەرێنییەکان لەوانەیە بریتی بن لە زیادبوونی مەترسی ڕووداوە جددییەکانی دڵ و خوێنبەرەکان، خوێنبەربوونی گەدە و ڕیخۆڵە و تێکچوونی گورچیلە.
سەرچاوەکان
0
✓ پێداچوونەوەی پزیشکی کراوە
پێداچوونەوە کراوە لەلایەن: تیمی کوردمێدیک,
بەرواری پێداچوونەوە: 24.11.2023
دوا نوێکردنەوە: 01.07.2026
هەموو ناوەڕۆکەکانمان لەلایەن پزیشکە پسپۆڕەکانی ئەنجومەنی ڕاوێژکاریمانەوە پێداچوونەوە دەکرێن. ئەنجومەنی ڕاوێژکاری ببینە
یارمەتیمان بدە بۆ باشترکردنی ناوەڕۆکەکانمان
دەرمانی هاوشێوە و پەیوەندیدار
دەرمانە پەیوەندیدارەکان
Voltaren, Cataflam, Zipsor, Zorvolex, Pennsaid, Solaraze, Flector
دیکلۆفیناک دەرمانێکی دژە هەوکردنی ناستیرۆیدییە (NSAID) کە ئازار و هەوکردن کەمدەک...
Aleve, Naprosyn, Anaprox, Midol Extended Relief
ناپرۆکسین دەرمانێکە لە جۆری دژە هەوکردنە ناهێرسکارییەکان (NSAIDs). کاردەکات بە ک...
Dolophine, Methadose, Amidone
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: مێتهادۆن دەرمانێکی ئۆپیۆیدییە کە ...
Ultram, Rybix, ConZip, others
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: Tramadol وەک دەرمانێکی ئازارشکێن ...
Sublimaze, Duragesic, Actiq, Fentora, others
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: فێنتانیل دەرمانێکی opioid analg...
Dilaudid, Exalgo, Hydromorphone
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: هیدرۆمۆرفۆن دەرمانێکی opioid an...