دەرمانەکان
سەرچاوەیەکی متمانەپێکراو بۆ زانیاری ورد لەسەر دەرمانەکان. دەرمان بەپێی جۆر، پۆل، یان ناو بگەڕە.
Antihistamine
8 دەرمان
Claritin, Alavert, Loraderm, Restamine, Loratin, Pollen, Free
loratadine
لۆراتادین (Loratadine) دەرمانێکی دژە هیستامینە (Antihistamine) کە بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکانی هەستیاری (Allergy) بەکاردێت. ئەم دەرمانە لە نەوەی دووەمی دژە هیستامینەکانە، ئەمەش بەو مانایەیە کە بە بەراورد بە نەوەی یەکەم (وەک دیفینهایدرامین) زۆر کەمتر دەبێتە هۆی خەواڵوویی. ئەم دەرمانە بۆ چارەسەرکردنی نیشانەکانی وەک پژمین، خورانی لووت، و سووربوونەوەی پێست بەکاردێت.
Atarax, Vistaril, Hyzine
hydroxyzine
هایدرۆکسیزین (Hydroxyzine) دەرمانێکی دژە هیستامینە (Antihistamine) کە چالاکیی کۆئەندامی دەمار کەمدەکاتەوە. ئەم دەرمانە بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی دڵەڕاوکێ (Anxiety) و گرژی دەمار لە گەورە و منداڵاندا. هەروەها بەکاردێت بۆ کەمکردنەوەی خورانی پێست (Pruritus) کە بەهۆی هەستیارییەوە دروست دەبێت، وەک ئەکزیما و سووتانەوەی پێست. جگە لەمانە، وەک هێورکەرەوەیەک (Sedative) پێش نەشتەرگەری بەکاردێت بۆ ئارامکردنەوەی نەخۆش.
Allegra, Telfast, Fexofenadine, Fexodin, Fexal
fexofenadine
فێکسۆفینادین دەرمانێکی دژەهەستیاری نەوەی دووەمە کە بۆ چارەسەرکردنی نیشانەکانی هەستیاری بەکاردێت. ئەم دەرمانە بەشێوەیەکی سەرەکی بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکانی زەحیری وەرزی (هەڵامەتی هەستیاری) و گرانەتای درێژخایەنی بێ هۆکار (خورشتی پێست و هەڵئاوسان) بەکاردێت. فێکسۆفینادین بەوە ناسراوە کە کاریگەری خەواڵوویی کەمتری هەیە بە بەراورد بە دژەهەستیارییەکانی نەوەی یەکەم. ئەم دەرمانە یارمەتی کەمکردنەوەی نیشانەکانی وەک پژمین، لووت ڕۆیشتن، چاو خوراندن و فرمێسکاوی، خورشتی لووت و قورگ، و خورشت و سووربوونەوە و هەڵئاوسانی پێست دەدات. فێکسۆفینادین بە شێوەی حەب و شلەی خواردنەوە بەردەستە و بە زار وەردەگیرێت.
Zaditor, Alaway, Ketotifen
ketotifen
• زانیارییە فارماکۆلۆژییەکان: - پۆلی دەرمان و میکانیزمی کارکردنی دەرمان: کیتۆتیفین دژەهیستامینێکە و سەقامگیرکەری خانەکانی مەستە. میکانیزمی کارکردنی بریتییە لە ڕێگریکردن لە دەردانی ماددە کیمیاییەکانی وەک هیستامین لە خانەکانی مەستە و ڕێگریکردن لە کاریگەرییەکانی هیستامین لەسەر ڕیخۆڵەکان. هەروەها، کیتۆتیفین دەتوانێت ڕێگری لە کۆبوونەوەی ئیۆزینۆفیلەکان بکات لە شوێنی هەوکردن. - گرووپی کیمیایی و تایبەتمەندییەکانی: کیتۆتیفین مشتقێکی بێنزۆسایکلۆهێپتۆتیۆفینە. تایبەتمەندییەکانی بریتییە لە توانای ڕێگریکردن لە دەردانی ماددەکانی هەوکردن و دژەهیستامین بوون. - چۆنیەتی کاریگەری لەسەر سیستەمی جەستە: کیتۆتیفین کاریگەری لەسەر سیستەمی هەناسە و چاو هەیە، بە کەمکردنەوەی هەوکردن و خوروو لەو ئەندامانەدا. • فارماکۆکینێتیکس: - هەڵمژین و بەردەستبوونی زیندەیی: کیتۆتیفین بە خێرایی لە ڕیخۆڵەوە هەڵدەمژرێت، بەڵام بەردەستبوونی زیندەیی کەمە بەهۆی میتابۆلیزمی قۆناغی یەکەم لە جگەردا. - دابەشبوون لە جەستەدا: کیتۆتیفین بە شێوەیەکی بەرفراوان لە جەستەدا دابەش دەبێت. - میتابۆلیزم و دەرچوون: کیتۆتیفین لە ڕێگەی جگەرەوە میتابۆلیزە دەکرێت و لە ڕێگەی میز و پیساییەوە دەردەچێت. - نیوە تەمەن و کاتی گەیشتن بە لوتکەی بەرزترین چڕی: نیوە تەمەنی کیتۆتیفین نزیکەی 12 کاتژمێرە. کاتی گەیشتن بە لوتکەی بەرزترین چڕی لە خوێندا نزیکەی 2-4 کاتژمێرە. • بەکارهێنانەکانی کلینیکی: - بەکارهێنانی سەرەکی و پەسەندکراو: چارەسەری هەستیاری چاو (Allergic Conjunctivitis)، چارەسەری ڕاگرتنەوەیی (Prophylactic) بۆ تەنگەنەفەسی (Asthma). - بەکارهێنانی لاوەکی (Off-label uses) ئەگەر هەبێت: هەندێک جار بۆ چارەسەری هەستیاری پێست (Urticaria) بەکاردێت. - نەخۆشییە ئامانجەکان: هەستیاری چاو، تەنگەنەفەسی، هەستیاری پێست. - سوودەکانی چارەسەرکردن و ئەنجامەکان: کەمکردنەوەی خوروو، سووربوونەوە، و ئاوسانی چاو لە هەستیاری چاودا. کەمکردنەوەی ڕوودانی هێرشەکانی تەنگەنەفەسی. • کاریگەری و کات بۆ دەرکەوتنی سوود: - کاتی دەستپێکردنی کاریگەری: کاریگەرییەکانی کیتۆتیفین لەوانەیە چەند ڕۆژێک یان هەفتەیەک بخایەنێت تا بە تەواوی دەربکەوێت، بەتایبەتی بۆ چارەسەری تەنگەنەفەسی. - ماوەی کارکردنی دەرمان: کاریگەرییەکانی کیتۆتیفین دەتوانێت بۆ ماوەی 12 کاتژمێر یان زیاتر بخایەنێت. - کارلێکەکانی دەرمانی: دەرمانە هێورکەرەوەکان (Sedatives) و ئەلکحول دەتوانن کاریگەرییە هێورکەرەوەکانی کیتۆتیفین زیاد بکەن. - کاریگەری خۆراک لەسەر هەڵمژین: خۆراک کاریگەرییەکی ئەوتۆی نییە لەسەر هەڵمژینی کیتۆتیفین. • تایبەتمەندییەکانی گرنگ: - خاڵە کلینیکییە تایبەتەکان: کیتۆتیفین بۆ چارەسەری هێرشی توندی تەنگەنەفەسی بەکارنایەت، بەڵکوو بۆ ڕێگریکردن لە هێرشەکان بەکاردێت. - جیاوازی لە دەرمانە هاوشێوەکان: کیتۆتیفین هەم دژەهیستامینە و هەم سەقامگیرکەری خانەکانی مەستەیە، کە ئەمە تایبەتمەندییەکی سەرەکییە. - پرۆفایلی سەلامەتی و گرنگی چارەسەری: بەگشتی سەلامەتە، بەڵام دەبێت ئاگاداری کاریگەرییە لاوەکییەکانی وەک خەواڵوویی و وشکی دەم بین.
Phenergan, Promethegan, others
promethazine
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: پرۆمێثازین دەرمانێکی antihistamineیە کە کاریگەرییەکانی histamine لە لەشدا کەمدەکاتەوە، هەروەها وەک antiemetic (دژە قەڵەقی) و sedative (ئارامکەرەوە) بەکاردێت. لەگەڵ ئەوەشدا، دەتوانێت کاریگەری لەسەر سیستمى دەمارى ناویی هەبێت. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: پرۆمێثازین Phenothiazine دەکەوێتە گروپی dەرمانەکانەوە. ئەم گروپە بەهۆی کاریگەری لەسەر ڕێگە پێدانی کەناڵەکانی کلسیم و کاریگەری لەسەر ڕێگەپێدانى ئەسید هیدرۆکلۆرید لە گەدەدا ناسراوە. - میکانیزمی کردار: پرۆمێثازین بە بەستنی بە ڕیسێپتۆرەکانی H1 histamine کاریگەرییەکانی histamine کەمدەکاتەوە کە دەبێتە هۆی دەرکەوتنی ئالێرژى و قەڵەقی. هەروەها کاریگەری لەسەر ڕێگای دەماریدا هەیە کە دەبێتە هۆی کاریگەری ئارامکەرەوە و دژە قەڵەقی. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڕێژەی مژینی پرۆمێثازین زۆر باشە بە زمانی و بە زۆر ڕێگەی تر وەک عەضلانی و دەرزی خێرا و بە شێوەیەکی باش دەمژێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەییی پرۆمێثازین لە پلازما زیاترە لە ئاستی بەرز دەبێت لە دوای خواردنی دەرمانەکە. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی پرۆمێثازین لە نێوان ٦ تا ١٠ کاژێر دایە، بەڵام لە کەسانی پیری دەتوانێت بۆ ماوەیەکی درێژتر بمێنێتەوە. ئەمەش کاریگەریه کانی دەرمان درێژ دەکاتەوە. - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی چڕیی پلازما، واتا بەرزترین ئاستى پرۆمێثازین لە خوێندا، لە ماوەی ١ تا ٢ کاژێر دواتر دەگات. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: پرۆمێثازین بە سەرەکی وەک antihistamine بۆ چارەسەرکردنی نیشانەکانی ئالێرژى بەکاردێت، وەک هەڵئاوسانی چاو و لووت، کۆکە و پێست. - بەکارهێنانی لاوەکی: بەکاردێت وەک دژە قەڵەقی (antiemetic) بۆ کەمکردنەوەی قەڵەقی و وەک ئارامکەرەوە (sedative) بۆ کەمکردنەوەی بێخەوی. - مەرجەکانی ئامانج: نیشانەکانی ئالێرژى، قەڵەقی، و بێخەوی. پرۆمێثازین بەکاردێت لەگەڵ دەرمانەکانی تر بۆ ئاسانکاری کردن لە نەشتەرگەری و دەرمان چارەسەرکردنی. - سودەکانی چارەسەرکردن: کەم کردنی نیشانەکانی ئالێرژى، کەم کردنی قەڵەقی، و ئارامکردنەوە. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەرییەکانی پرۆمێثازین لە ماوەی ٣٠ خولەک بۆ کاتژمێرێک دەردەکەون دوای بەکارهێنانى. - ماوەی کارکردن: ماوەی کاریگەری پرۆمێثازین بەپێی ڕێگای بەکارهێنان و دۆزی دەرمانەکە دەگۆڕێت، بەڵام بە گشتی ٤ تا ٦ کاژێر دەخایەنێت. - کارلێکەکانی دەرمان: کارلێک دەکات لەگەڵ زۆر دەرمانێکی تر، هەر بۆیە پێویستە پزیشک ئاگادار بکرێتەوە لە هەموو دەرمانەکانی تر کە بەکاری دێنیت. - مەودای چارەسەری: دۆزی پرۆمێثازین بەپێی تەمەن، کێش، و مەرجەکانی تەندروستی دەگۆڕێت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: پرۆمێثازین دەتوانێت بەکاردێت لە چەند ڕێگەی جیاوازەوە وەک دەرزی، تەبلەت، شربەت. - سوودەکانی: ئاسانکاری کردن لە نیشانەکانی ئالێرژى، کەم کردنەوەی قەڵەقی، و ئارام کردنەوە. - گرنگی کلینیکی: پرۆمێثازین دەرمانێکی گرنگی کلینیکییە بۆ چارەسەرکردنی چەندین مەرج. - پرۆفایلی سەلامەتی: وەک هەموو دەرمانێکی تر، پرۆمێثازین هەندێک کاردانەوەی لاوەکی هەیە، بەڵام بەگشتی دەرمانێکی ئاساییە.
Dimedrol, Daedalon, Nytol, and Vivinox
diphenhydramine
@وەسف دیفینهایدرامین(ئەلەرمین) دژە هیستامینێکی نەوەی یەکەمە کە بە شێوەیەکی باو بەکاردێت بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکانی حەساسیەت و تای پەلەوەری و سەرمابوون. هەروەها وەک مادەیەکی هێورکەرەوە کاردەکات و لە هەندێک لە یارمەتیدەرەکانی خەوتندا بەکاردێت. @بەکاهێنان - کاردانەوەی حەساسیەت (بۆ نموونە هەوکردنی لووت، کۆکە) - نیشانە باوەکانی سەرمابوون (بۆ نموونە پژمین، ئاوی لووت) - خۆپاراستن و چارەسەری دڵتێک چوون - چارەسەری کورتخایەن بۆ کەمخەوی - نیشانەکانی پارکینسۆن (کاریگەری دژە کۆلینەرژیک) @بەکارنایات - هەستیاری زۆر بە دیفینهایدرامین یان هەر پێکهاتەیەکی فۆرمولاسیۆنەکە - منداڵی تازە لەدایکبوو یان کۆرپەی پێشوەختە - خانمانی شیردەر (کاتێک بە ژەمە زۆر بەکاردێن) - ئەو نەخۆشانەی کە ڕێگریکەری MAO (ڕێگریکەری مۆنۆئەمین ئۆکسیدایز) وەردەگرن @کاریگەری لاوەکی - خەواڵوویی - سەرگێژخواردن - وشکبوونەوەی دەم، لووت، یان قوڕگ - قەبزی کاڵبوونەوەی بینین - کێشەی میزکردن @کاریگەری نەرێنی - کاردانەوەی توندی حەساسیەت (پەڵە، خوران، ئاوسانی) - ناڕێکی لێدانی دڵ (ناڕێکی لێدانی دڵ) - سەرلێشێواوی (بەتایبەت لە کەسانی بەساڵاچوودا) - گرژبوونی دەگمەن - خەون بینین (بەتایبەت لەگەڵ ژەمی زیادە) @بەکارهێنان لە کاتی دووگیانیدا - دیفینهایدرامین پۆلێن دەکرێت بە پۆلی دووگیانی B. - توێژینەوە لەسەر ئاژەڵان مەترسی لەسەر کۆرپەلە نیشان نەداوە؛ بەڵام هیچ لێکۆڵینەوەیەکی گونجاو و باش کۆنترۆڵکراو لەسەر ژنانی دووگیان نییە. - تەنها پێویستە بەکاربهێنرێت ئەگەر بە ڕوونی پێویست بێت و لەلایەن دابینکەری چاودێری تەندروستیەوە ڕێنمایی بکرێت. @بەکارهێنان لە کاتی شیرپێدان - دیفینهایدرامین تێدەپەڕێت بۆ ناو شیری دایک. - لەوانەیە ببێتە هۆی کاریگەری لاوەکی لە کۆرپەی شیردەر، وەک خەواڵوویی نائاسایی یان توڕەبوون. - ژەمە زۆرەکان یان بەکارهێنانی درێژخایەن بە گشتی لە کاتی شیرپێداندا پێشنیار ناکرێت.
Zyrtec, Reactine, Alleroff
cetirizine
تێڕوانینێکی گشتی بۆ سێتیریزین @ناوی مارکە: سێتیریزین لە ژێر ناوی جۆراوجۆری مارکەدا دەخرێتە بازاڕەوە، لەوانە زیرتێک، ڕیاکتین، و ئالێرۆف. @نیشانەکان سیتیریزین بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکانی پەیوەست بە: هەوکردنی لوتی حەساسیەت (تای پەلەوەری): نیشانەکانی بریتین لە پژمین، ئاوی لووت یان خورانی لووت، خوران یان ئاوبوونی چاو، خورانی قوڕگ یان لووت. کۆکە درێژخایەنەکان (کۆپان): یارمەتی کەمکردنەوەی خوران و پەڵە دەدات کە بەهۆی کۆکە دروست دەبێت. @لە چی کاتێکدا نابێت بە کاربێت پێویستە لە سێتیریزین دوور بکەویتەوە لەو کەسانەی کە: هەستیاری زۆری ناسراو بە سیتیریزین یان هەریەکێک لە پێکهاتەکانی. تێکچوونی توندی گورچیلە، چونکە ڕەنگە ڕێکخستنی ژەمە دەرمانەکەی پێویست بێت. ئەو نەخۆشانەی کە ئامۆژگاری دەکرێن دوور بکەونەوە لە خواردنەوە کحولیەکان یان دەرمانی تری خەمۆکی کۆئەندامی دەماری ناوەندی، چونکە سیتیریزین دەبێتە هۆی خەواڵوویی. @شێوازی کار کردنی چۆنە؟ ١.سیتیریزین دژەیەکی هەڵبژێردراوی وەرگری هیستامین H1 یە، کە کاریگەرییەکانی هیستامین کەمدەکاتەوە، کە ماددەیەکی کیمیایی بەرپرسە لە نیشانەکانی حەساسیەت. @ژەمی دەرمانەکە و چۆنیەتی بەکارهێنانی سێتیریزین بە هەردوو شێوەی حەب و شروب بەردەستە. ژەمە دەرمانی ئاسایی بریتییە لە: گەورەساڵان و منداڵانی سەروو ٦ ساڵ: ١٠ میلیگرام ڕۆژانە جارێک. منداڵانی تەمەن ٢ بۆ ٦ ساڵ: ٥ میلیگرام ڕۆژانە جارێک. زۆر گرنگە ڕێنماییەکانی دابینکەری چاوەدێری تەندروستی بۆ وەرگرتنی ژەمە دەرمانەکە جێبەجێ بکەیت. @کاریگەرییە لاوەکییە باوەکان خەواڵوویی وشکبوونەوەی دەم سەرگێژخواردن شەکەتی @کاریگەری نەرێنی ١.هەرچەندە بەگشتی بەرگەی باش دەگیرێت، بەڵام ڕەنگە سێتیریزین کاریگەری نەرێنی جددیتر لە حاڵەتە دەگمەنەکاندا دروست بکات، وەک: کاردانەوەی توندی حەساسیەت (ئەنافیلاکسی) سەختی هەناسەدان یان قووتدان لێدانی دڵ خێرا یان ناڕێک سەرگێژخواردنی توند یان بێهۆشبوون نەخۆشەکان پێویستە دەستبەجێ سەردانی پزیشک بکەن ئەگەر تووشی هەریەکێک لەم کاریگەرییە نەرێنییە توندانە بوون. @ڕێکارەکانی خۆپارێزی ١.نەخۆشەکان پێویستە وریا بن لە کاتی لێخوڕین یان بەکارهێنانی ئامێری قورس تا دەزانن کە سیتیریزین چۆن کاریگەری لەسەریان هەیە. باشتر وایە ڕاوێژ بە کەسێکی پسپۆڕی چاودێری تەندروستی بکەیت ئەگەر نیشانەکان بەردەوام بوون یان خراپتر بوون. @لە کاتی دووگیانی و شیرپێدان بەگشتی سیتیریزین بە سەلامەت دادەنرێت بۆ بەکارهێنان لە کاتی دووگیانی و لەکاتی شیرپێدان، بەڵام ڕاوێژکردن لەگەڵ دابینکەری چاودێری تەندروستی پێشنیار دەکرێت. ئەگەر پێویستت بە زانیاری زیاترە ئاگادارم بکەرەوە!
Clarinex
desloratadine
دیسلۆراتادین دەرمانێکی نەوەی دووەمی دژە هیستامینەکانە کە کار لەسەر وەرگرەکانی هیستامین دەکات بەمەش نیشانەکانی هەستیاری کەمدەکاتەوە کە بەهۆی دەردانی هیستامین لە جەستەدا دروست دەبن بە شێوەیەکی گشتی بەکاردەهێنرێت بۆ چارەسەرکردنی هەستیاری وەرزی وەکو هەستیاری قوڕگ و لووت و گوێ و هەستیاری پێست