چاوەڕوانی...
Atarax, Vistaril, Hyzine
hydroxyzine
نوسراوە لە لایەن Mhammad SalmMarch 14, 2026
زانیاری گشتی
هایدرۆکسیزین (Hydroxyzine) دەرمانێکی دژە هیستامینە (Antihistamine) کە چالاکیی کۆئەندامی دەمار کەمدەکاتەوە. ئەم دەرمانە بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی دڵەڕاوکێ (Anxiety) و گرژی دەمار لە گەورە و منداڵاندا. هەروەها بەکاردێت بۆ کەمکردنەوەی خورانی پێست (Pruritus) کە بەهۆی هەستیارییەوە دروست دەبێت، وەک ئەکزیما و سووتانەوەی پێست. جگە لەمانە، وەک هێورکەرەوەیەک (Sedative) پێش نەشتەرگەری بەکاردێت بۆ ئارامکردنەوەی نەخۆش.
نیشانەکانی بەکارهێنان
- چارەسەرکردنی دڵەڕاوکێی کاتی (Short
- term anxiety) و گرژی دەمار.
- کەمکردنەوەی خورانی توند (Pruritus) کە بەهۆی هەستیارییەوە دروست دەبێت.
- چارەسەرکردنی لیرک (Urticaria) و نەخۆشییەکانی تری پێست.
- وەک هێورکەرەوە (Sedative) پێش و دوای نەشتەرگەری و بێهۆشکاری.
- کۆنترۆڵکردنی هێڵنج و ڕشانەوە (Nausea and Vomiting) لە هەندێک بارودۆخدا.
- یارمەتیدانی نەخۆش بۆ خەوتن لەو کاتانەی کە خوران ڕێگرە لە خەو.
میکانیزمی کارکردن
ئەم دەرمانە کاردەکات لە ڕێگەی ڕێگریکردن لە وەرگرەکانی هیستامین (H1 receptors) لە جەستەدا. هیستامین ماددەیەکە کە دەبێتە هۆی نیشانەکانی هەستیاری وەک خوران. هەروەها کاریگەری لەسەر ناوچە دیاریکراوەکانی مێشک (Subcortical region) هەیە، کە دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی دڵەڕاوکێ و خەوھێنانی نەخۆش بەبێ ئەوەی کار بکاتە سەر توانای بیرکردنەوەی ئاسایی.
کاریگەرییە لاوەکییەکان
کاریگەرییە باوەکان
- کاریگەرییە باوەکان (Common):
- خەواڵوویی (Drowsiness) و سستی جەستە.
- وشکبوونی دەم (Dry mouth).
- سەرئێشە (Headache).
- سەرگێژخووردن (Dizziness).
- لێدانی ناڕێکی دڵ (Arrhythmia).
- گەشکە (Seizures).
- تێکچوونی بینین (Blurred vision).
- تێکچوونی باری دەروونی وەک سەرلێشێواوی (Confusion) بەتایبەت لە بەساڵاچوواندا.
کاریگەرییە مەترسیدارەکان
- کاریگەرییە مەترسیدارەکان (Serious):
ئاگادارییە مەترسیدارەکان
- ئەم دەرمانە دەبێتە هۆی خەواڵوویی توند
- بۆیە نابێت شۆفێری بکەیت یان ئامێری مەترسیدار بەکاربهێنیت.
- بەکارهێنانی لە بەساڵاچوواندا دەبێت بە وریایی بێت چونکە مەترسی کەوتن و سەرلێشێواوی زیاد دەکات.
- مەترسی درێژبوونەوەی ماوەی کیو
- تی (QT prolongation) هەیە کە ڕەنگە ببێتە هۆی مردنی لەناکاو ئەگەر دڵ کێشەی هەبێت.
- نابێت لەگەڵ کحول بەکاربێت چونکە کاریگەرییە خراپەکانی سەر مێشک زیاد دەکات.
- ئەگەر تووشی لێدانی خێرای دڵ یان بوورانەوە بوویت
- دەستبەجێ پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.
پێش بەکارهێنان
- پێش بەکارهێنانی ئەم دەرمانە، پێویستە پزیشک ئاگادار بکەیتەوە ئەگەر هەستیاریت (Allergy) بە هایدرۆکسیزین یان سێتیریزین (Cetirizine) هەیە. هەروەها پێویستە پزیشک بزانێت ئەگەر کێشەی لێدانی دڵ (QT prolongation)، کێشەی جگەر، گورچیلە، یان نەخۆشی گلاوکۆما (Glaucoma) و گەورەبوونی پڕۆستاتت هەیە.
کێ نابێت ئەم دەرمانە بەکاربهێنێت؟
- هەستیاریی زۆر (Hypersensitivity) بە پێکهاتەکانی دەرمانەکە.
- لە کاتی دووگیانی (Pregnancy) بەتایبەت لە سێ مانگی یەکەمدا.
- ئەو کەسانەی کێشەی درێژبوونەوەی ماوەی کیو
- تی (QT prolongation) یان لەرزینی دڵیان هەیە.
- ئەو نەخۆشانەی کە دەرمانی تری دژە لێدانی دڵ بەکاردەهێنن.
- لە کاتی شیرپێدان (Breastfeeding) چونکە دەچێتە ناو شیرەوە.
دووگیانی و شیرپێدان
پۆلێنی سەلامەتی:C (لە سێ مانگی یەکەمی دووگیانیدا نابێت بەکاربێت)
- Category: C (لە سێ مانگی یەکەمی دووگیانیدا نابێت بەکاربێت)
دۆز و شێوازی بەکارهێنان
- دەرمانەکە بەپێی ڕێنمایی پزیشک بخۆ. دەکرێت لەگەڵ خواردن یان بەبێ خواردن بخورێت. ئەگەر شەربەت بەکاردەهێنیت، کەوچکی تایبەتی پێوانەکردن بەکاربهێنە نەک کەوچکی چێشت بۆ ئەوەی بڕەکەی ورد بێت. باشتر وایە لە کاتێکی دیاریکراودا بخورێت.
دۆزی لەبیرچوو
ئەگەر ژەمێکت بیرچوو، هەر کاتێک بیرت کەوتەوە بیخۆ. ئەگەر کاتی ژەمی دوواتر نزیک بوو، ژەمە لەبیرچووەکە واز لێ بهێنە و ژەمی ئاسایی خۆت بخۆ. هەرگیز دوو ژەم پێکەوە مەخۆ.
کارلێکەکان و وریاییەکان
کارلێکی دەرمانی
- کحول (Alcohol): کارلێکی توند دەکات و خەواڵوویی و سستی مێشک زۆر زیاد دەکات.
- میوەی گریپ فروت (Grapefruit): ڕەنگە کار بکاتە سەر چۆنیەتی هەرسکردنی دەرمانەکە لە جگەردا.
- خواردنی چەور: ڕەنگە کەمێک هەڵمژینی دەرمانەکە خاو بکاتەوە بەڵام کاریگەرییەکی گەورەی نییە.
لە چی دوور بکەویتەوە
- دووربکەوەرەوە لە خواردنەوە کحولییەکان. دووربکەوەرەوە لە شۆفێری و کارکردن لە شوێنی بەرز تاوەکو دڵنیا دەبیتەوە کە دەرمانەکە چۆن کار لە جەستەت دەکات.
بارودۆخی نائاسایی
نیشانەکانی ژەهراویبوون بریتین لە: خەواڵوویی زۆر، سەرلێشێواوی، ڕشانەوە، و لێدانی خێرای دڵ. لە کاتی خواردنی بڕێکی زۆر، دەستبەجێ پەیوەندی بە فریاکەوتن (Emergency) بکە.
📞 پەیوەندی بکە بە 122 (فریاکەوتن)⚕️ ڕاستەوخۆ بەرەو نەخۆشخانە بڕۆ
1
✓ پێداچوونەوەی پزیشکی کراوە
پێداچوونەوە کراوە لەلایەن: Mhammad Salm,
بەرواری پێداچوونەوە: 14.03.2026
دوا نوێکردنەوە: 28.05.2026
هەموو ناوەڕۆکەکانمان لەلایەن پزیشکە پسپۆڕەکانی ئەنجومەنی ڕاوێژکاریمانەوە پێداچوونەوە دەکرێن. ئەنجومەنی ڕاوێژکاری ببینە
یارمەتیمان بدە بۆ باشترکردنی ناوەڕۆکەکانمان