دەرمانەکان
سەرچاوەیەکی متمانەپێکراو بۆ زانیاری ورد لەسەر دەرمانەکان. دەرمان بەپێی جۆر، پۆل، یان ناو بگەڕە.
Cardiovascular Drugs
8 دەرمان
Inderal, InnoPran XL, Hemangeol
propranolol
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: پڕۆپرانۆلۆل دەرمانێکی بێتا-بڵۆکەرە کە کاریگەری لەسەر سیستەمی دڵ و خوێن بەر بەکار دێنێت. ئەم دەرمانە بە تایبەتی کار لەسەر ڕێگریکردنی چالاکییەکانی سیستەمی سەرەوەی دەمارەکان دەکات کە دەبنە هۆی بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن و لێدانی خێرای دڵ. ئەمەش دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی پەستانی خوێن و لێدانی دڵ. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: پڕۆپرانۆلۆل بەشێکە لە گروپی دەرمانەکانی Nonselective beta-adrenergic receptor blocking agents . ئەمە دوایین جۆری دەرمانەکانە بۆ چارەسەری نەخۆشییەکانی دڵ و خوێن بەر. - میکانیزمی کردار: پڕۆپرانۆلۆل بە ڕێگریکردن لە کاریگەرییەکانی epinephrine و norepinephrine لەسەر گیرەکانی beta-adrenergic کار دەکات. ئەمەش دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی لێدانی دڵ، کەمبوونەوەی پەستانی خوێن و کەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی renin. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڕێژەی مژینی پڕۆپرانۆلۆل زۆرە لە ڕێگەی دەمەوە و نزیکەی %90 ی دۆزەکە دەمژێت. هەندێک جۆری پڕۆپرانۆلۆل، وەک extended-release tablets ،ڕێژەی مژینیان بە شێوەیەکی جیاواز دەبێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەیی پڕۆپرانۆلۆل لە گەشەکردنەوەدا کەمترە،بەڵام بە بەکارهێنانی جۆرەکانی extended-release ، ئەمە چارەسەر دەکرێت. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی پڕۆپرانۆلۆل لە نێوان 3 بۆ 6 کاتژمێردایە. ئەمەش واتە نیوەی دۆزەکە لەو ماوەیەدا لە خوێن دەڕوات. - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی چڕیی پلازما پڕۆپرانۆلۆل دەگاتە ئاستی زۆر بەرز لە ماوەی یەک کاتژمێر دوای خواردنی دۆزێک، واتە ئاستی زۆر بەرز لە خوێن. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەرکردنی پەستانی خوێنی بەرز. پڕۆپرانۆلۆل بە شێوەیەکی گشتگیر بەکار دێت بۆ کەمکردنەوەی ڕێژەی خوێن و کەمکردنەوەی پەستانی خوێن. - بەکارهێنانی لاوەکی: چارەسەرکردنی arrhythmias (نارێکی لێدانی دڵ) بەکارهێنانی پڕۆپرانۆلۆل بۆ چارەسەرکردنی جۆرەکانی نارێکی لێدانی دڵ زۆر بەسودە. - مەرجەکانی ئامانج: هەروەها بۆ چارەسەرکردنی migraine headaches و anxiety disorders بەکار دێت. - سودەکانی چارەسەرکردن: ئەم دەرمانە بە کەمکردنەوەی ڕێژەی لێدانی دڵ و پەستانی خوێن، کوالێتی ژیانی نەخۆش باشتر دەکات و مەترسییەکانی نەخۆشییەکانی دڵ کەم دەکاتەوە. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەرییەکانی پڕۆپرانۆلۆل زۆر زوو دەردەکەون، لە ماوەی چەند خولەکێک دوای وەرگرتن. - ماوەی کارکردن: ماوەی کارکردنی پڕۆپرانۆلۆل بەپێی جۆری دەرمان و دۆزەکەی جیاوازە. - کارلێکەکانی دەرمان: پڕۆپرانۆلۆل لەگەڵ چەند دەرمانێکی دیکەدا کارلێک دەکات، بۆیە پێویستە پزیشک ئاگاداربێت لە دەرمانەکانی تر کە نەخۆش بەکاری دێنێت. - مەودای چارەسەری: مەودای چارەسەری پڕۆپرانۆلۆل بەپێی حاڵەتی نەخۆش جیاوازە و دەکرێت لە چەند ڕۆژێک تا چەند ساڵێک بێت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: پڕۆپرانۆلۆل کاریگەری لەسەر گیرەکانی beta-1 و beta-2 دەبێت، بۆیە دەتوانێت کاریگەری لەسەر سیستەمی هەناسەدانیش هەبێت. - سوودەکانی: پڕۆپرانۆلۆل سوودێکی زۆری هەیە بۆ چارەسەرکردنی چەندین نەخۆشی، وەکو پەستانی خوێنی بەرز، لێدانی خێرای دڵ، و میگرین. - گرنگی کلینیکی: پڕۆپرانۆلۆل دەرمانێکی گرنگی کلینیکییە بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی دڵ و خوێن بەر. - پرۆفایلی سەلامەتی: پڕۆپرانۆلۆل دەرمانێکی سەلامەتە، بەڵام هەندێک کاریگەری لاوەکی هەیە کە پێویستە نەخۆش ئاگاداربێت.
Tenormin, Tenoretic, others
atenolol
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ئەتینۆلۆل دەرمانێکی بێتا-بڵۆکەرە کە کاریگەرییەکانی سیستمى سیمپاتیکی دەپەڕێنێت. ئەم دەرمانە بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ کەمکردنەوەی pressure خوێن و کەمکردنەوەی heart rate بەکاردێت. ئەوە جیاوازە لە بێتا-بڵۆکەرەکانی تر بەهۆی هەبوونی تایبەتمەندییەکی تایبەتەوە. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ئەتینۆلۆل بەشێکە لە گروپی β1-selective adrenergic blocking agents. ئەم گروپە ڕێگری لە کاریگەرییەکانی ئەدرینالین دەکات لەسەر جەستە، بەتایبەت لەسەر دڵ. کاریگەرییەکانی ئەم دەرمانە لەسەر جەستە لەڕێگەی receptor blockage دەبێت. - میکانیزمی کردار: ئەتینۆلۆل بە پەیوەست بوون بە β1-adrenergic receptors لە دڵ، ڕێگری لە کاریگەرییەکانی catecholamines دەکات، کە دەبنە هۆی زیادبوونی heart rate و pressure خوێن. ئەمەش دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی contractility و conduction لە دڵدا. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڕێژەی مژینی ئەتینۆلۆل لە ڕێگەی oral زۆر بەرزە، نزیکەی ٥٠٪. مژینەکە بە شێوەیەکی بەرچاو نەگۆڕ دەبێت لەگەڵ خواردنی خواردن. ڕێژەیەکی زۆر کەمی لەگەڵ کەمی ڕیخۆڵەدا کاریگەری دەکاتە سەر مژین. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەیی ئەتینۆلۆل لە پلازمادا ناوەندە، بەڵام گۆڕانکارییەکانی لە کاتی بەکارهێنان لە جەستەدا هەیە. هەندێک لە بەشەکانی دەگۆڕێن لە جگەر، بەڵام زۆربەی بە شێوەیەکی نەگۆڕ دەردەچن. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی ئەتینۆلۆل لە نێوان ٦ بۆ ٩ کاتژمێردایە. ئەمەش مانای ئەوەیە کە نیوەی دەرمانەکە لە ٦ بۆ ٩ کاتژمێردا لە جەستەدا نامێنێت. ئەم ڕێژەیە دەکرێت گۆڕانکاری بەسەردا بێت بەپێی تەمەن و حاڵەتی تەندروستیی نەخۆش. - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی چڕیی پلازمای ئەتینۆلۆل دوای ١ بۆ ٤ کاتژمێر دوای وەرگرتنی دەرمانەکە دەگاتە لوتکە. کاتژمێرێکی دیاریکراو نییە و گۆڕانکاری بەسەردا دێت. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: کەمکردنەوەی pressure خوێن. ئەتینۆلۆل بەشێوەیەکی بەرچاو بەکاردێت بۆ کەمکردنەوەی pressure خوێن لە نەخۆشەکان کە چارەسەرەکانی تری بۆ نەبووە. - بەکارهێنانی لاوەکی: ئەتینۆلۆل بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی angina pectoris، arrhythmias دڵ، و migraine headaches. بەڵام بۆمەبەستی دووەم بەکاردێت. - مەرجەکانی ئامانج: ئەتینۆلۆل بۆ چارەسەرکردنی چەندین مەرجی دڵ و خوێن بەکاردێت، وەکو hypertension، angina، tachycardia، و arrhythmias. هاوکات بۆ migraine بەکاردێت. - سودەکانی چارەسەرکردن: ئەتینۆلۆل دەتوانێت ڕێگە لە heart attack، stroke، و kidney failure بگرێت لە نەخۆشەکانی پەستانی خوێنی بەرزدا. سوودەکەی بەهۆی کەمکردنەوەی باری دڵەوەدەبێت. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەرییەکانی ئەتینۆلۆل دەکرێت دوای چەند کاتژمێرێک بەدی بکرێت، بەڵام بۆ بەدەستهێنانی کاریگەرییە تەواوەکە دەکرێت چەند ڕۆژێک یان چەند هەفتەیەک پێویست بێت. ئەمە دەپەڕێت بەهۆی چۆنییەتی بەکارهێنان. - ماوەی کارکردن: کاریگەرییەکانی ئەتینۆلۆل بۆ ماوەیەکی درێژ دەخایەنێت، بۆیە ڕۆژانە دەبێت بەکاربێت تا کاریگەرییەکانی بەردەوام بن. ئەمەش بە زیاد یان کەمکردنەوەی دۆز دەگۆڕێت. - کارلێکەکانی دەرمان: ئەتینۆلۆل دەکرێت کارلێک لەگەڵ دەرمانەکانی تر بکات، بۆیە بەکارهێنانی ئەم دەرمانە پێویستی بە سەرپەرشتی پزیشک هەیە. پێویستە زانیاری لەسەر دەرمانەکانی دیکە بدرێت. - مەودای چارەسەری: مەودای چارەسەری ئەتینۆلۆل بەپێی حاڵەتی نەخۆشەکە و بەپێی بڕیار و ڕێنمایی پزیشک دیاری دەکرێت. دۆزی دەرمان و ماوەی چارەسەرکردن دەگۆڕێت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: ئەتینۆلۆل β1-selective ە، واتە کاریگەرییەکانی لەسەر β2-receptors کەمترە لە بەراورد لەگەڵ non-selective beta-blockers. ئەمە دەبێتە هۆی کەمتربوونی کاریگەرییە لاوەکییەکان. - سوودەکانی: کەمکردنەوەی pressure خوێن، کەمکردنەوەی heart rate، کەمکردنەوەی risk بۆ heart attack و stroke. ئەمە سوودە سەرەکییەکانی دەرمانەکەن. - گرنگی کلینیکی: ئەتینۆلۆل دەرمانێکی گرنگی کلینیکییە بۆ چارەسەرکردنی hypertension و angina pectoris. ئەمە زۆر گرنگە بۆ پاراستنی تەندروستیی دڵ. - پرۆفایلی سەلامەتی: ئەتینۆلۆل بە گشتی دەرمانێکی سەلامەتە، بەڵام دەکرێت هەندێک کاریگەریی لاوەکی هەبێت، وەکو bradycardia، fatigue، و dizziness. بەڵام ئەمە دەگۆڕێت لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر.
Altace, Ramipril, Ramiten
ramipril
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ڕامیپریل دەرمانێکی ACE inhibitor-ە کە بۆ چارەسەرکردنی بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن و نەخۆشییەکانی دڵ بەکاردێت. دەچێتە ناو گروپی دەرمانەکانی کە ڕێگری دەکەن لە دروستبوونی ئەنجامی زیانبەخش لە لایەن ئەنزیمی converting enzyme (ACE)ەوە. جگە لەوەش، کاریگەریی لەسەر سیستمێکی تر دەبێت. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ڕامیپریل پێکدێت لە گروپی کیمیایی ACE inhibitors کە بەشێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەری نەخۆشییەکانی دڵ و بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن بەکاردێت. ڕامیپریل بەهۆی چەندین میکانزمەوە کاریگەریی خۆی دەخاتەڕوو. - میکانیزمی کردار: ڕامیپریل بە ڕێگریکردن لە ACE (Angiotensin Converting Enzyme) کاردەکات کە ئەمەش دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی ئەنجامی زیانبەخشی ئەنجامی کارکردنی ACE. ئەمەش دەبێتە هۆی فراوانبوونی خوێنبەرەکان و کەمکردنەوەی باری سەر دڵ. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڕێژەی مژینی ڕامیپریل لە گەدە بەرزە پاش خواردنی دەرمانەکە. لەگەڵ خۆراکەوە خواردنی دەرمانەکە کاریگەری لەسەر ڕێژەی مژینی هەیە. بۆ بەدەستهێنانی باشترین ئەنجام، پێویستە ڕێنماییەکانی پزیشک بە باشی جێبەجێ بکرێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەیی ڕامیپریل لە پلازما بەهۆی مێتابۆلیزمەوە کەمدەبێت. بەشی زۆری دەرمانەکە لە گورچیلەکان دەردەچێت. بۆیە گرفتی گورچیلە کاریگەری لەسەر بەردەستبوونی زیندەیی دەبێت. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی ڕامیپریل لە خوێن دەگۆڕێت بەپێی تەمەن و شێوەی گورچیلە. ڕێکخستنی دۆز دەبێت بەپێی بارودۆخی تایبەتی نەخۆش. بۆ زانیاری زیاتر پێویستە لەگەڵ پزیشکەکەتدا گفتوگۆ بکەیت. - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی چڕیی پلازما (Peak plasma concentration) لە دوای ۱ بۆ ۲ کاتژمێر لە وەرگرتنی دەرمانەکە دەگات. ئەمەش پێویستە لەبەرچاو بگیرێت کاتێک دەرمانەکە بەکار دەهێنرێت. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەرکردنی بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن (Hypertension). ڕامیپریل یەکێکە لە دەرمانە بەسوودەکان بۆ کۆنترۆڵکردنی پەستانی خوێن لە ماوەیەکی درێژدا. پێویستە بەردەوام بێت بەکارهێنانەکەی بۆ بەدەستهێنانی باشترین ئەنجام. - بەکارهێنانی لاوەکی: چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی دڵ، وەک نەخۆشی دڵی بەهێز (Heart Failure)و چاکسازیی دوای Myocardial Infarction. هەروەها بۆ کەمکردنەوەی مەترسیی ڕووداوەکانی دڵ (Cardiovascular Events). - مەرجەکانی ئامانج: بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن، نەخۆشی دڵی بەهێز، دوای جەڵتەی دڵ، و نەخۆشی گورچیلە. بۆ هەر مەرجێک، دۆزی جیاواز دەبێت. - سودەکانی چارەسەرکردن: کەمکردنەوەی باری سەر دڵ، کەمکردنەوەی پەستانی خوێن، کەمکردنەوەی مەترسیی ڕووداوەکانی دڵ، و پاراستنی گورچیلە. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەریی ڕامیپریل لەدوای چەند کاتژمێرێک دەست پێدەکات. بەڵام بۆ بەدەستهێنانی باشترین ئەنجام، پێویستە بەردەوام بێت بەکارهێنانی. کاریگەریی تەواوەتی لەدوای چەند هەفتەیەک دەردەکەوێت. - ماوەی کارکردن: ماوەی کارکردنی ڕامیپریل درێژە. بۆیە پێویستە بەردەوام بدرێت بۆ چارەسەرکردنی بەردەوام. ڕاگرتنی دەرمانەکە دەبێتە هۆی گەڕانەوەی نیشانەکان. - کارلێکەکانی دەرمان: ڕامیپریل دەتوانێت کارلێکی دەرمان لەگەڵ دەرمانەکانی تر بکات، وەک Diuretics, NSAIDs, و Potassium supplements. پێویستە لەگەڵ پزیشکەکەتدا گفتوگۆ بکەیت لەسەر ئەم کارلێکانە. - مەودای چارەسەری: دۆزی ڕامیپریل دەگۆڕێت بەپێی تەمەن، بارودۆخی نەخۆش، و نەخۆشییەکەی. پێویستە دۆز لەلایەن پزیشکەوە ڕێکبخرێت بۆ بەدەستهێنانی باشترین ئەنجام. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: ڕامیپریل دەرمانێکی بەهێزە بۆ کۆنترۆڵکردنی بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن و نەخۆشییەکانی دڵ، بەڵام هەندێک کاریگەری لاوەکی هەیە. - سوودەکانی: کەمکردنەوەی مەترسیی ڕووداوەکانی دڵ و مەرگ، باشترکردنی جەستە، و بەهێزکردنی دڵ. - گرنگی کلینیکی: ڕامیپریل ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە چارەسەرکردنی بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن و نەخۆشییەکانی دڵ. بەکارهێنانی لەژێر سەرپەرشتی پزیشکدا پێویستە. - پرۆفایلی سەلامەتی: ڕامیپریل بەگشتی دەرمانێکی سەلامەتە، بەڵام هەندێک کاریگەری لاوەکی هەیە کە پێویستە لەبەرچاو بگیرێت.
Vasotec, Epaned, Renitec, others
enalapril
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ئەنالاپریل دەرمانێکی ACE inhibitorە کە بۆ چارەسەرکردنی بەرزی پەستانی خوێن و نەخۆشییەکانی دڵ بەکاردێت. ئەم دەرمانە لە گرووپی ACE inhibitors دایە کە کاریگەرییەکی بەرچاویان لەسەر کەمکردنەوەی پەستانی خوێن هەیە. ئەم دەرمانە بەهۆی blocking the conversion of angiotensin I to angiotensin II کەمکردنەوەی پەستانی خوێن دەکات. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ئەنالاپریل پێکهاتەیەکی کیمیایی هەیە کە دەچێتە ناو گروپی ACE inhibitors. ئەم دەرمانە بە شێوەی pro-drug دەست پێدەکات و دواتر لە جەستەدا دەگۆڕێت بۆ enalaprilat کە ماددەیەکی چالاکە. بەشێوەیەکی گشتی، ئەم دەرمانە بەشێوەی oral tablet بەکاردێت. - میکانیزمی کردار: ئەنالاپریل بە رێگای inhibiting angiotensin-converting enzyme (ACE) کار دەکات. ئەمەش دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی angiotensin II ، هۆرمۆنێک کە vasoconstriction (تەسککردنەوەی خوێنبەرەکان) دروست دەکات. کەمکردنەوەی angiotensin II دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی peripheral vascular resistance و sodium and water retention. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڕێژەی absorption ی ئەنالاپریل لە ڕێگای دەمەوە بەرزە و دەگاتە 60% . بڕی بەرچاو لە گەدە و ڕیخۆڵەدا دەمژێت. چەندین فاکتەر کاریگەریان لەسەر مژینی دەرمان هەیە، بۆ نمونە خواردنی خواردن. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەشێکی زۆری دەرمان لە پلازما دەبێتە بەردەست، بۆیە باش کار دەکات. بەڵام protein binding ی بەرچاوی هەیە. ئەمەش کاریگەری لەسەر دابەشکردنی دەرمان لە جەستەدا هەیە. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی یان half-life ی ئەنالاپریل، کە کاتێکە کە نیوەی دەرمان لە جەستەدا نامێنێت، دەگاتە 11 سەعات. ئەمەش مانای وایە کە دەرمان بۆ ماوەیەکی کەم کار دەکات. - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی چڕیی پلازما یان peak plasma concentration ی ئەنالاپریل دوای 4 بۆ 8 کاتژمێر دوای خواردنی دەردەکەوێت. ئەمەش جێگای گرنگییە بۆ دیاریکردنی کاتی بەکارهێنانی دەرمان. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: بەکارهێنانی سەرەکی ئەنالاپریل بۆ کەمکردنەوەی پەستانی خوێنە (Hypertension). لە زۆربەی نەخۆشاندا دەرمانەکە بە شێوەیەکی کارام دەبێت. بەکارهێنانی لەگەڵ دەرمانەکانی تر بۆ چارەسەرکردنی پەستانی خوێن زۆر کاریگەرە. - بەکارهێنانی لاوەکی: ئەنالاپریل بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی دڵ، بۆ نمونە heart failure بەکاردێت. ئەمەش بەهۆی کاریگەرییەکانی لەسەر کەمکردنەوەی باری، و زیاد کردنی توانای دڵە. - مەرجەکانی ئامانج: ئەنالاپریل بۆ چارەسەرکردنی Hypertension، Heart failure، Diabetic nephropathy (نەخۆشی گورچیلە لە نەخۆشانی شەکرە) ، و Myocardial infarction (دڵەڕاوکێ) بەکاردێت. بەکارهێنانی ئەم دەرمانە پێویستی بە پشکنینی پزیشکی هەیە. - سودەکانی چارەسەرکردن: سودەکانی چارەسەرکردن بە ئەنالاپریل کەمکردنەوەی پەستانی خوێن، کەمکردنەوەی مەترسییەکانی نەخۆشییەکانی دڵ و گورچیلە و باشتربوونی تەندروستییە. سودەکانی چارەسەرکردن دەپەن دەبێتە هۆی چاکبوونێکی باش لە نەخۆشاندا. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەریی ئەنالاپریل دوای یەکەم دۆز دەست پێدەکات، بەڵام بۆ دەستپێکردنی کاریگەریی تەواوەتی پێویستی بە چەند رۆژێک هەیە. باشترین کاریگەری دوای چەند هەفتەیەک دەردەکەوێت. - ماوەی کارکردن: ماوەی کارکردنی ئەنالاپریل دەگاتە 24 کاتژمێر. بەڵام پێویستە بە شێوەیەکی بەردەوام بەکاربهێنرێت بۆ بەدەستهێنانی باشترین ئەنجام. کارکردنی ڕاستەوخۆی هەیە و ئەنجامەکانی بەخێرایی دەردەکەوێت. - کارلێکەکانی دەرمان: شایانی باسە کە ئەنالاپریل دەتوانێت لەگەڵ دەرمانەکانی تر drug interactions دروست بکات، بۆ نمونە diuretics ، NSAIDs ، و potassium supplements. پێویستە پزیشک لەبارەی کارلێکەکانی دەرمان ئاگاداربێت. تێکەڵکردنی لەگەڵ ماددەکانی تر بە شێوەیەکی جیدی دەتوانێت کاریگەری لەسەر دەرمانەکە هەبێت. - مەودای چارەسەری: مەودای چارەسەری therapeutic range ی ئەنالاپریل دەگۆڕێت بەپێی تەمەن، بارودۆخی تەندروستی و نەخۆشییەکە. پێویستە دۆزی دەرمان لەلایەن پزیشکەوە دیاری بکرێت. بەکارهێنانی بێ ڕێنمایی پزیشک دەتوانێت مەترسی دروست بکات. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: ئەنالاپریل ACE inhibitorێکی کارا و بەربڵاوە بۆ چارەسەرکردنی بەرزی پەستانی خوێن و نەخۆشییەکانی دڵ، بەڵام هەندێک کاریگەری لاوەکی هەیە. مەترسییەکانی angioedema هەیە کە پێویستی بە سەرپەرشتی پزیشکی هەیە. - سوودەکانی: کەمکردنەوەی پەستانی خوێن، کەمکردنەوەی مەترسییەکانی cardiovascular events ، باشتربوونی quality of life بۆ نەخۆشان. بەکارهێنانی ئەم دەرمانە بۆ ماوەیەکی درێژ دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی مەترسییەکانی نەخۆشییەکانی دڵ. - گرنگی کلینیکی: گرنگی کلینیکی ئەنالاپریل لەوەدایە کە دەتوانێت مەترسییەکانی نەخۆشییەکانی دڵ و گورچیلە کەم بکاتەوە. ئەمەش دەبێتە هۆی درێژکردنەوەی ژیان و باشتربوونی تەندروستی. چاککردنی نەخۆش لە ڕێگای ئەم دەرمانەوە زۆر گرنگە. - پرۆفایلی سەلامەتی: پرۆفایلی سەلامەتی ئەنالاپریل بە گشتی باشە، بەڵام دەتوانێت هەندێک کاریگەری لاوەکی دروست بکات. بەپێی ڕێنمایی پزیشک بەکارهێنانی گرنگە تا مەترسی کەم بکرێتەوە. سەرپەرشتی پزیشکی بۆ بەکارهێنانی ئەم دەرمانە زۆر گرنگە.
Coreg
carvedilol
کارڤێدیلۆل مادەیەکی بێتا بلۆکەرێکی هەڵنەبژێردراوە و تایبەتمەندی بلۆککردنی ئەلفا-١ی زیادەی هەیە، بۆ کەمکردنەوەی فشار لەسەر دڵ و باشترکردنی سوڕی خوێن دروستکراوە. بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکاردێت بۆ بەڕێوەبردنی بەرزی فشاری خوێن (بەرزی پەستانی خوێن)، چارەسەرکردنی سستبوونی درێژخایەنی دڵ، و بەرزکردنەوەی ڕێژەی مانەوە دوای سڕبوونی ماسولکەکانی دڵ (جەڵتەی دڵ). کارڤێدیلۆل بە ئارامکردنەوەی خوێنبەرەکان و کەمکردنەوەی لێدانی دڵ، باری کاری دڵ دادەبەزێنێت و کارایی لە پەمپکردنی خوێن باشتر دەکات. ئاماژە و بەکارهێنانەکان کارڤێدیلۆل بە پلەی یەکەم بۆ: بەرزی فشاری خوێن: بۆ دابەزاندنی بەرزی پەستانی خوێن و کەمکردنەوەی ئەگەری ئاڵۆزییەکانی وەک جەڵتەی مێشک یان جەڵتەی دڵ. سستبوونی دڵ: بۆ باشترکردنی کارکردنی دڵ و کەمکردنەوەی نیشانەکانی وەک تەنگەنەفەسی و ماندوێتی و ڕاگرتنی شلە. چارەسەری دوای جەڵتەی دڵ: بۆ بەرزکردنەوەی مانەوە و ڕێگریکردن لە تێکچوونی زیاتری دڵ لە نەخۆشانی کەمبوونەوەی کارکردنی دڵ. میکانیزمی کردار کارڤێدیلۆل ڕێگری لە کارکردنی ئەدرنالین دەکات لەسەر: وەرگرەکانی Beta-1 لە دڵدا: لێدانی دڵ و دەرچوونی دڵ کەمدەکاتەوە. وەرگرەکانی بێتا-٢ لە سییەکان و سیستەمی خوێنبەرەکاندا: ماسولکەکانی نەرمی بۆرییەکانی هەناسە و خوێنبەرەکان ئارام دەکاتەوە. وەرگرەکانی ئەلفا-١ لە خوێنبەرەکاندا: پەرە بە فراوانبوونی خوێنبەرەکان دەدات، بەرگری خوێنبەرەکان کەمدەکاتەوە و پەستانی خوێن دادەبەزێنێت. ئەم کارە تێکەڵە وا دەکات کارڤێدیلۆل کاریگەر بێت لە بەڕێوەبردنی حاڵەتەکانی دڵ و خوێنبەرەکان، بەتایبەتی ئەوانەی کە پەستانی خوێن و فشاری دڵیان تێدایە. فۆڕمی ژەمە دەرمان و بەڕێوەبردنی کارڤێدیلۆل بەم شێوەیە بەردەستە: حەبی دەستبەجێ دەردانی: 3.125 میلیگرام، 6.25 میلیگرام، 12.5 میلیگرام، و 25 میلیگرام. کەپسولی ئازادکردنی درێژخایەن: 10 میلیگرام، 20 میلیگرام، 40 میلیگرام، و 80 میلیگرام. ژەمی دەستپێکی سستبوونی دڵ زۆرجار 3.125 میلیگرامە دووجار لە ڕۆژێکدا، وردە وردە هەر 1-2 هەفتە جارێک زیاد دەکرێت بۆ زۆرترین 25-50 میلیگرام لە ڕۆژێکدا، بە پشتبەستن بە لێبوردەیی. بۆ بەرزی فشاری خوێن، ژەمە ئاساییەکە لە نێوان ٦.٢٥ میلیگرام دوو جار لە ڕۆژێکدا تا ٢٥ میلیگرام دوو جار لە ڕۆژێکدا. هەمیشە ڕێنماییەکانی دابینکەری چاوەدێری تەندروستی بۆ وەرگرتنی ژەمە دەرمانەکە جێبەجێ بکە. کاریگەری لاوەکی باو لە کاتێکدا کە کارڤێدیلۆل بە گشتی بە باشی بەرگە دەگیرێت، هەندێک لە نەخۆشەکان لەوانەیە تووشی ئەمانە بن: سەرگێژخواردن یان سەرسوڕان، بە تایبەتی لە کاتی دەستپێکردن یان زیادکردنی ژەمە دەرمانەکە. ماندوێتی یان خەواڵوویی، بەو پێیەی دەرمانەکە باری کاری دڵ دادەبەزێنێت. برادیکاردیا (لێدانی دڵ خاو): کاریگەرییەکی باوی بێتا بلۆکەرەکانە. دابەزینی پەستانی خوێن (بەرزبوونەوەی فشاری خوێن): بەتایبەتی لە کاتی وەستان (بەرزبوونەوەی پەستانی خوێنی ئۆرتۆستاتیک). کاریگەری لاوەکی جددی کاریگەرییە دەگمەنەکان بەڵام جدییەکان بریتین لە: خراپتربوونی نیشانەکانی سستبوونی دڵ، وەک زیادبوونی هەناسە تەنگی، ئاوسانی، یان زیادبوونی خێرای کێش. کاردانەوەی هەستیاری توند، لەگەڵ نیشانەکانی وەکو پەڵە، خوران، ئاوسان، یان سەختی هەناسەدان. تێکچوونی کارکردنی جگەر: بە زەردبوونی پێست یان چاوەکان، ڕەشبوونی میز، یان ماندوێتییەکی زۆر دەردەکەوێت. ڕێوشوێنی خۆپارێزی و دژە نیشانەکانی نابێت کارڤێدیلۆل لەو کەسانەدا بەکاربهێنرێت کە: تێکچوونی توندی جگەر. تەنگەنەفەسی یان حاڵەتەکانی تری بۆرییەکانی هەناسە. برادیکاردیای توند یان گیرانی دڵ (بەبێ ئامێری پەیسمەیکەر). شۆکی دڵ. ئەو نەخۆشانەی نەخۆشی شەکرەیان هەیە پێویستە لە نزیکەوە چاودێری شەکری خوێن بکەن، چونکە کارڤێدیلۆل دەتوانێت نیشانەکانی دابەزینی شەکری خوێن داپۆشێت. پێویستە دوور بکەویتەوە لە وەستاندنی کتوپڕی دەرمانەکە، چونکە لەوانەیە ببێتە هۆی دووبارەبوونەوەی بەرزی فشاری خوێن یان خراپتربوونی حاڵەتەکانی دڵ. کارلێکەکانی دەرمان ڕەنگە کارڤێدیلۆل کارلێک لەگەڵ: ڕێگریکەرانی کەناڵی کالیسیۆم (بۆ نموونە، ڤێراپامیل، دیلتیازێم): زیادبوونی مەترسی تووشبوون بە برادیکاردیا. ڕێگریکەرانی CYP2D6 (بۆ نموونە، فلۆکستین، کینیدین): گۆڕانی میتابۆلیزمی کارڤێدیلۆل. دەرمانی ئەنسۆلین یان زارەکی شەکرە: کاریگەری زیاتر لەسەر کۆنترۆڵکردنی شەکری خوێن. دابینکەری چاوەدێری تەندروستی خۆت ئاگادار بکەرەوە دەربارەی هەموو ئەو دەرمان و تەواوکەرانەی کە دەیخۆیت بۆ ئەوەی کارلێکە زیانبەخشەکانت نەبێت. بەکارهێنان لە کاتی دووگیانی و شیرپێدان کارڤێدیلۆل بۆ دووگیانی لە پۆلی C پۆلێن دەکرێت، واتە سەلامەتییەکەی بە باشی جێگیر نەکراوە. تەنها لەو کاتەدا پێویستە بەکاربهێنرێت کە سوودە ئەگەرییەکان لە مەترسییەکانی زیاتر بن. لە کاتی شیرپێدان، ڕەنگە کارڤێدیلۆل بە ڕێژەیەکی کەم بگوازرێتەوە بۆ ناو شیری دایک؛ بۆ وەرگرتنی ئامۆژگاری ڕاوێژ بە پزیشکەکەت بکە. ئەنجام کارڤێدیلۆل دەرمانێکی گشتگیرە و سوودەکانی سەلمێنراون بۆ بەڕێوەبردنی حاڵەتەکانی دڵ و خوێنبەرەکان، بەتایبەتی سستبوونی دڵ و بەرزی فشاری خوێن. لە کاتێکدا کە کاریگەرە، بەڵام بەکارهێنانی پێویستی بە چاودێریکردنی ورد و پابەندبوون بە ژەمە دەرمانییە دیاریکراوەکان هەیە بۆ کەمکردنەوەی کاریگەرییە لاوەکییەکان و بەدەستهێنانی ئەنجامە گونجاوەکان. بۆ ڕێنمایی کەسی، هەمیشە ڕاوێژ بە دابینکەری چاوەدێری تەندروستی خۆت بکە.
ALIS, Prinivil, Zestril, Lisinopril-Mylan
lisinopril
لیسینۆپریل بۆ چارەسەری بەرزی پەستانی خوێن و سستبوونی دڵ بەکاردێت. هەروەها کاریگەرە لە باشترکردنی مانەوەی دوای جەڵتەی دڵ و لە بەڕێوەبردنی نەخۆشی شەکرەی گورچیلە.
Lopressor, Toprol-XL, Betaloc
metoprolol
مێتۆپرۆلۆل بە پلەی یەکەم بۆ چارەسەرکردنی بەرزی پەستانی خوێن (بەرزی فشاری خوێن)، ئەنجینا (ئازاری سنگ) و سستبوونی دڵ بەکاردێت. یارمەتی بەڕێوەبردنی تێکچوونی لێدانی دڵ دەدات و زۆرجار دوای جەڵتەی دڵ بۆ باشترکردنی ڕێژەی مانەوە دەنووسرێت.
Norvasc
amlodipine
ئاملۆدیپین ڕێگریکەری کەناڵی کالیسیۆمە کە خوێنبەرەکان فراوان دەکات و ڕۆیشتنی خوێن باشتر دەکات. بۆ چارەسەری بەرزی پەستانی خوێن و ئەنجینا (ئازاری سنگ) بەکاردێت.