دەرمانەکان
سەرچاوەیەکی متمانەپێکراو بۆ زانیاری ورد لەسەر دەرمانەکان. دەرمان بەپێی جۆر، پۆل، یان ناو بگەڕە.
Antibiotic
25 دەرمان
Cipro, Cipro XR, Ciloxan, Proquin, others
ciprofloxacin
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: دەرمانێکی ئەنتیبایۆتیکییە لە گروپی فلۆرۆکوینۆلۆنەکانە. ئەم جۆرە دەرمانە بە تایبەت بۆ کوشتنی بەکتریا بەکاردێت. کاریگەرییەکەی لەسەر زۆر جۆری بەکتریای گەرمیوویە. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: فلۆرۆکوینۆلۆن. جۆرێکە لە ئەنتیبایۆتیک کە بەشێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەرکردنی هەوکردنەکانی بەکتریایی بەکاردێت. دەرمانەکە لە ڕێگەی ڕێگریکردن لە دروستکردنی DNAی بەکتریاوە کاردەکات. - میکانیزمی کردار: سیپرۆفلۆکساسین بە ڕێگەی بەستنی بە ئێنزایمی توپۆئایزۆمێراز II و IV ی بەکتریا، ڕێگری لە کۆپی کردنی DNA دەکات و دەبێتە هۆی مردنی خانەکانی بەکتریا. ئەمەش دەبێتە هۆی ڕاگرتنی زیادبوونی بەکتریا و چارەسەرکردنی هەوکردنەکە. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڕێژەی مژینی سیپرۆفلۆکساسین لە ڕێگای دەمەوە (Oral) زۆر بەرزە، نزیکەی %70-80. لەگەڵ ئەوەشدا، ڕێژەی مژین دەگۆڕێت بەپێی جۆری بەرھەم و دۆخی نەخۆش. هەروەها لەڕێگەی ئینجێکشنەوەش دەدرێت. - بەردەستبوونی زیندەیی (Bioavailability): بەرزە. لەگەڵ ئەوەشدا، بەردەستبوونی زیندەیی دەگۆڕێت بەپێی ڕێگای دەرماندان و دۆخی نەخۆش. - نیوە تەمەن (Half-life): نیوە تەمەنی سیپرۆفلۆکساسین لە پلازما لەنێوان ٣ بۆ ٥ کاتژمێردایە. ئەمەش دەگۆڕێت بەپێی تەمەن و فەعالیەتی گورچیلە. - لوتکەی چڕیی پلازما (Peak plasma concentration): لوتکەی چڕیی پلازما لە ٢ بۆ ٤ کاتژمێر دوای دەرمانخواردن دەگات. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەرکردنی هەوکردنەکانی بەکتریایی، وەک هەوکردنی سییەکان، هەوکردنی میزەڕۆ، هەوکردنی پێست، و هەوکردنی ئێسک. - بەکارهێنانی لاوەکی: چارەسەرکردنی هەندێک هەوکردنی تری بەکتریایی، بەڵام پێویستە لەژێر چاودێریی پزیشکدا بێت. چەندین بەکارهێنانی لاوەکی هەیە، بەپێی ڕێنمایی پزیشک. - مەرجەکانی ئامانج: هەوکردنەکانی بەکتریایی کە لەلایەن بەکتریایەکی هەستیارەوە دروست بوون. بەکتریا دەبێت لەلایەن تاقیکردنەوەیەکی مەیکروبناسییەوە دەستنیشان بکرێت. - سودەکانی چارەسەرکردن: لە زۆربەی حاڵەتەکاندا، سیپرۆفلۆکساسین دەتوانێت هەوکردنەکانی بەکتریایی چارەسەر بکات و نیشانەکانی نەخۆشی کەم بکاتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، بەکارهێنانی دەرمانەکە بەپێی ڕێنمایی پزیشک گرنگە. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەرییەکانی سیپرۆفلۆکساسین لە ماوەیەکی کورتدا دەردەکەون، بەڵام ڕادەی کاریگەرییەکە دەگۆڕێت بەپێی جۆری هەوکردن و دۆخی نەخۆش. - ماوەی کارکردن: ماوەی کارکردنی دەرمانەکە دەگۆڕێت، بەپێی جۆری هەوکردن و ڕێگای دەرماندان. لەگەڵ ئەوەشدا، بەپێی ڕێنمایی پزیشک دەبێت بەکاربهێنرێت. - کارلێکەکانی دەرمان: دەتوانێت لەگەڵ دەرمانەکانی تر کارلێک بکات. بۆ نموونە، لەگەڵ دەرمانەکانی کە لەگەڵ گورچیلەدا دەردەچن. بۆیە پێویستە زانیاریی تەواو بدرێت بە پزیشک لەسەر دەرمانەکانی تر. - مەودای چارەسەر: مەودای چارەسەرکردن دەگۆڕێت بەپێی جۆری هەوکردن و دۆخی نەخۆش، لەلایەن پزیشکەوە دیاری دەکرێت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: دەتوانێت لە ڕێگای دەمەوە، ئینجێکشن، یان چاوەوە بدرێت. هەروەھا لە جۆرە جیاوازەکاندا هەیە. - سوودەکانی: چارەسەرکردنی زۆر جۆری هەوکردنی بەکتریایی. - گرنگی کلینیکی: دەرمانێکی گرنگی ئەنتیبایۆتیکییە بۆ چارەسەرکردنی هەوکردنەکانی بەکتریایی. - پرۆفایلی سەلامەتی: هەندێک کاریگەری لاوەکی هەیە، بەڵام بە گشتی دەرمانێکی سەلامەتە.
Erythrocin, Ilosone, Ery-Tab, Ilotycin
erythromycin
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ئەم دەرمانە دەچێتە ناو گروپی ئەنتیبیۆتیکەکانی مەکڕۆلایدەوە کە بۆ چارەسەرکردنی هەندێک جۆری بەکتریا بەکاردێت. جۆرێکی تایبەتی ئەنتیبیۆتیکە کە کاریگەریی لەسەر بەکتریا هەیە. کاریگەریی بەهێزی لەسەر چەند جۆرێکی بەکتریایەکی دیاریکراو هەیە. - گروپی کیمیایی/چارەسەر: ئەم دەرمانە لە گروپی مەکڕۆلایدەکانەوە دەردەچێت و لە ڕێگای دەستکاریکردنی کیمیاییەوە دروست دەکرێت. دروستکراوی چەندین کارگەی دەرمانسازیی جیهانییە. ساختاری کیمیاییی تایبەتی هەیە کە بۆ هەڵوەشاندنی بەکتریا بەکاردێت. - میکانیزمی کردار: ئێریتڕۆمایسین بە ڕێگەی بەستنی بە Ribosomesی خڕۆکە بەکتریاییەکانەوە کار دەکات، وە بەو هۆیەوە پێشگیری دەکات لە دروستکردنی پرۆتین لەلایەن بەکتریاوە کە پێویستە بۆ گەشە و زیندوو بوونیان. بەو شێوەیە بەکتریاکان دەکوژێت یاخود پەرەسەندن و زیادبوونیان ڕادەگرێت. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڕێژەی مژینی ئێریتڕۆمایسین دەگۆڕێت بە پێی ڕێڕەوی بەکارهێنان، بۆ نموونە، ڕێژەی مژینی لە ڕێگای دەمەوە (oral) کەمترە لە ڕێگای دەرزی لێدانەوە (IV). چەندین فاکتەر کاریگەری لەسەر مژینی دەرمان هەیە، وەک خواردنی خواردن وە جۆری ئامادەکاریی دەرمان. - بەردەستبوونی زیندەیی (Bioavailability): بەردەستبوونی زیندەیی ئێریتڕۆمایسین لە خوێندا لە ڕێگای دەمەوە (oral) کەمترە. چەندین ڕێگای هەیە بۆ زیادکردنی بەردەستبوونی زیندەیی ئەم دەرمانە. ئەمەش بەهۆی مێتابۆلیزمی جگەرەوەیە کە بەشێکی دەرمانەکە دەشکێنێت. - نیوە تەمەن (Half-life): نیوە تەمەنی ئێریتڕۆمایسین لە جەستەدا دەگۆڕێت بە پێی تەمەن و دۆخی تەندروستیی نەخۆش. هەندێک کێشەی جگەر و گورچیلە دەکرێت کاریگەری لەسەر نیوە تەمەنی دەرمان هەبێت. نیوە تەمەنی درێژتر پێویستی بە دۆزێکی کەمترە لە ڕۆژێکدا. - لوتکەی چڕیی پلازما (Peak plasma concentration): لوتکەی چڕیی پلازما بەرز دەبێتەوە کاتێک دەرمان بە ڕێگەی دەرزی لێدانەوە بدەیت. ئەمەش بە پێی دۆزی دەرمان و ڕێگای دەرمان دەگۆڕێت. دەگۆڕێت بە پێی جۆری ئامادەکاری دەرمان. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەرکردنی هەندێک جۆری بەکتریا کە ھەستیارن بۆ ئێریتڕۆمایسین. - بەکارهێنانی لاوەکی: چارەسەرکردنی ھەندێک جۆری ھەوکردنی پێست ، ھەندێک جۆری ھەوکردنی ڕیخۆڵە ، و ھەندێکی تر - مەرجەکانی ئامانج: ئێریتڕۆمایسین بۆ چارەسەرکردنی چەندین ھەوکردنی بەکتریایی بەکاردێت، وەک ھەوکردنی ھەناسەدان، ھەوکردنی گوێ، ھەوکردنی پێست، و ھەوکردنی ڕیخۆڵە. - سودەکانی چارەسەرکردن: سودەکانی چارەسەرکردن بەم دەرمانە دەگۆڕێت بە پێی جۆری ھەوکردن و ھەستیاری بەکتریاکە. دەکرێت ھەستیاری بۆ ئێریتڕۆمایسین ھەبێت لە ھەندێک بەکتریادا. چارەسەرکردنی بەکتریا دەبێتە ھۆی کەمبوونەوەی نیشانەکان. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەریی ئێریتڕۆمایسین دەگۆڕێت بە پێی ڕێگای بەکارهێنان و جۆری ھەوکردن. لەھەندێک حاڵەتدا، دەکرێت نیشانەکان زوو کەمبنەوە، لە ھەندێک حاڵەتی تریشدا ماوەیەکی درێژتر دەوێت. - ماوەی کارکردن: ماوەی کارکردنی ئێریتڕۆمایسین بە پێی دۆزی بەکارھێنراو و جۆری ھەوکردن دەگۆڕێت. پێویستە بەپێی ڕێنمایی دکتۆر بەکار بهێنرێت. - کارلێکەکانی دەرمان: ئێریتڕۆمایسین دەکرێت کارلێکی لەگەڵ ھەندێک دەرمانی تریش ھەبێت. ئەمەش دەکرێت کاریگەریی لەسەر دەرمانی تر ھەبێت یان کاریگەریی لەسەر ئێریتڕۆمایسین. - مەودای چارەسەری: مەودای چارەسەریی ئێریتڕۆمایسین بۆ ھەندێک ھاڵەت بەربڵاوە، وە لە ھەندێکی تریشدا کەمترە. بە پێی جۆری بەکتریا و ھەستیاری دەگۆڕێت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: سەرەکیترین تایبەتمەندیی ئێریتڕۆمایسین، توانای لەناوبردنی یان کۆنتڕۆڵکردنی بەکتریایە کە بەرگری لە ئەنتیبیۆتیکەکانی تر دەکەن. - سوودەکانی: سوودە سەرەکییەکانی ئێریتڕۆمایسین، چارەسەرکردنی چەندین جۆری ھەوکردنی بەکتریاییە. بەکتریایەکی دیاریکراوی لەناودەبات. - گرنگی کلینیکی: گرنگیی کلینیکیی ئێریتڕۆمایسین لە چارەسەرکردنی ھەندێک جۆری ھەوکردنی بەکتریاییە کە بۆ ئەنتیبیۆتیکەکانی تریش بەرگری هەیە. - پرۆفایلی سەلامەتی: پرۆفایلی سەلامەتیی ئێریتڕۆمایسین بە گشتی باشە، بەڵام دەکرێت ھەندێک کاریگەریی لاوەکیی ھەبێت. بەکارهێنانی بە دەرباز شێوەیەک دەبێت.
Ceftin, Zinacef, Kefurox
cefuroxime
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: Cefuroxime دەرمانێکی antibiotic-ە لە گروپی cephalosporin-ەکانە کە بە شێوەیەکی بەرچاو دژی بەکتریا کاریگەرە. ئەم دەرمانە بەهۆی توانای بەرز لە ڕووبەڕووبوونەوەی جۆرێکی فراوانی بەکتریا، بۆ چارەسەرکردنی چەندین جۆری infection بەکاردێت. جۆرەکانی Cefuroxime هەن کە بە شێوەی خوراکی و دەرزی بەردەستە. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: Cefuroxime لە گروپی Cephalosporin-ەکانی نەوەی دووەمدایە و Beta-lactam antibiotics-ە. ئەم گروپە دەرمانە کاریگەرییان لەسەر دروستکردنی دیوارەکانی خانەی بەکتریایە. میکانیزمی کاریگەریی Cefuroxime لەسەر بەستنی بۆ پڕۆتینی Penicillin-binding proteins دایە کە لە دروستبوونی دیوارەکانی خانە بەکتریاییەکاندا رۆڵێکی گرنگ دەگێڕن. بەم شێوەیە، دەرمانەکە دروستبوونی دیوارەکانی خانەی بەکتریا ڕادەگرێت و دەبێتە هۆی مردنیان. - میکانیزمی کردار: Cefuroxime بە هەڵوەشاندنەوەی پێکهاتەی دیوارەکانی خانەی بەکتریا کار دەکات. بەتایبەتی، ئەم دەرمانە دەبەستێتەوە بە Penicillin-binding proteins کە گرنگیان هەیە لە دروستکردنی دیوارەی خانەی بەکتریا. بە بەستنی بەم پڕۆتینانە، Cefuroxime ڕێگری لە دروستبوونی دیوارەکانی خانە دەکات و دەبێتە هۆی مردنی بەکتریا. ئەم میکانیزمە بەهۆی ئەوەوە کاریگەرە کە چەندین جۆری بەکتریا بەکاردێنن. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڕێژەی مژینی Cefuroxime لە ڕێگای دەمەوە زۆر باشە، بەڵام ڕێژەکەی لەگەڵ جۆری دەرمان و شێوازی بەکارهێنان دەگۆڕێت. ئەگەر بە شێوەی IV بەکاربهێنرێت، ڕێژەی مژینی زۆر بەرزە و بە خێرایی دەچێتە ناو خوێنەوە. - بەردەستبوونی زیندەیی: بڕی Cefuroxime کە لە خوێندا بەردەستە، بەپێی ڕێگای بەکارهێنان و دۆزی دەرمان دەگۆڕێت. بە شێوەی گشتی، بەردەستبوونی زیندەیی باشە. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی Cefuroxime لەگەڵ تەمەن و فەعالیەتی گورچیلە دەگۆڕێت. بۆ پێگەیشتووان، نیوە تەمەنی لە نێوان 1 تا 2 کاژێردایە. - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی چڕیی پلازما بەپێی ڕێژەی دەرمان و ڕێگای بەکارهێنان دەگۆڕێت. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەرکردنی infections بەکتریاییەکان، بەتایبەتی ئەو infections ەی کە لەلایەن بەکتریا gram-positive و gram-negative ەوە دروست دەبن. - بەکارهێنانی لاوەکی: چەندین بەکارهێنانی لاوەکی هەیە، بەڵام بەپێی ڕێنمایی پزیشک دەبێت بەکاربهێنرێت. - مەرجەکانی ئامانج: بۆ چارەسەرکردنی pneumonia، bronchitis، sinusitis، infections ی میزەڕۆ، infections ی پێست، و infections ی gastrointestinal بەکاردێت. دەتوانرێت بۆ prophylaxis لە پێش نەشتەرگەرییەکانیش بەکاربهێنرێت. - سودەکانی چارەسەرکردن: بەهۆی antibiotic بوونیەوە، Cefuroxime دەتوانێت infections بەکتریاییەکان چارەسەر بکات و نیشانەکانی نەخۆشی کەم بکاتەوە وەک تاو، ئازار، و ئیلتیهاب. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەریی Cefuroxime لە کاتی IV زووتر دەست پێ دەکات لە بەراورد بە oral. واتە بە شێوەی دەرزی زووتر کاریگەری دەکات. - ماوەی کارکردن: ماوەی کاریگەریی Cefuroxime بەپێی دۆزی دەرمان و دۆخی نەخۆش دەگۆڕێت. - کارلێکەکانی دەرمان: دەکرێت لەگەڵ چەند دەرمانێکی تر کارلێک بکات، بۆیە زۆر گرنگە پزیشک ئاگادار بکرێتەوە لە هەموو دەرمانەکانی تر کە نەخۆش بەکاری دەهێنێت. - مەودای چارەسەری: مەودای چارەسەری لەگەڵ جۆری infection و دۆخی نەخۆش و سەرکەوتنی چارەسەر دەگۆڕێت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: Cefuroxime لە چەندین جۆر و dose دەست دەکەوێت لەوانە: tablet, injection, and suspension. - سوودەکانی: ئاسانە لە بەکارهێنان، بۆ چارەسەرکردنی جۆرێکی فراوانی infections کاریگەرە. - گرنگی کلینیکی: لە زۆربەی infections-ە باوەکاندا باش کار دەکات و alternative باشە بۆ ئەو کەسانەی کە allergy یان بۆ penicillin هەیە. - پرۆفایلی سەلامەتی: بە گشتی، Cefuroxime دەرمانێکی ئاساییە، بەڵام side effects هەیە.
Rocephin, Cefrox, Triaxone, Ceftin
ceftriaxone
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: Ceftriaxone دەرمانێکی ئەنتی بایۆتیکی بەهێزە لە گروپی سیفالۆسپۆرینەکانەوە، کە کاریگەرییەکی فراوانی هەیە لەسەر جۆرێکی زۆر لە بەکتریا گەرمیخۆرەکان. ئەم دەرمانە بە شێوەیەکی بەربڵاو بەکار دێت بۆ چارەسەری جۆرێکی زۆر لە هەوکردنەکانی بەکتریایی. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ئەم دەرمانە بەشێکە لە گروپی سیفالۆسپۆرینی سەرەتایی گەورە (third-generation cephalosporin)، کە بەهێزترین جۆری سیفالۆسپۆرینە لە ڕووی کاریگەرییەکانییەوە، بەتایبەتی لەسەر بەکتریاکانی گرام-نێگەتیڤ. - میکانیزمی کردار: Ceftriaxone بە ڕێگریکردن لە دروستکردنی دیوارەکانی خانەی بەکتریا کار دەکات. ئەمەش دەبێتە هۆی کوشتنی بەکتریاکان یان ڕێگریکردن لە زیادبوونیان. میکانیزمی کرداری دەگەڕێتەوە بۆ بەستنی بە پێنجەیەکانی پێنجە دەڵێن (Penicillin-binding proteins) لە بەکتریادا، کە پێویستن بۆ دروستکردنی دیوارەکانی خانەی بەکتریا. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: دوای دەرزی لێدان، ڕێژەی مژینی Ceftriaxone زۆر بەرزە. لە دەرزی IV بەباشی دەبێتە بەشێک لە پلازما و لە دەرزی IM ش بە باشی مژ دەبێت. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەردەستبوونی زیندەیی Ceftriaxone زۆرە ، لەبەر ئەوە بە خولێکی کەم دەدرێت. ڕێژەی بەردەستبوونی زیندەیی لە گورچیلە و جگەر زۆر خراپ نییە. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی Ceftriaxone درێژە، کە دەگاتە ٨ کاتژمێر لە پێگەیشتووەکاندا و زیاتر لە منداڵاندا. - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی چڕیی پلازما Ceftriaxone لە دوای دەرزی لێدان بە زووە دێت. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەری هەوکردنەکانی بەکتریایی جیاواز. ئەم دەرمانە بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی جۆرێکی فراوانی هەوکردنەکانی سیستەمی هەناسە، پێست، میزەڕۆ، و ئێسک. - بەکارهێنانی لاوەکی: بەکارهێنانیشی هەیە لە چارەسەری هەندێک هەوکردنی سێکسی. - مەرجەکانی ئامانج: هەوکردنەکانی بەکتریایی لە سیستەمە جیاوازەکانی لەشدا وەک هەوکردنی سیەکان، هەوکردنی میزەڕۆ، هەوکردنی پێست، هەوکردنی ناوەوەی سک، ...هتد. - سودەکانی چارەسەرکردن: ئەم دەرمانە لەگەڵ زۆربەی بەکتریایەکانی گرام-پۆزەتیڤ و گرام-نێگەتیڤدا کار دەکات و دەتوانێت هەوکردنەکە چارەسەر بکات. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: دەستپێکردنی کاریگەرییەکانی Ceftriaxone بەپێی جۆری هەوکردن و باری تەندروستیی نەخۆش جیاوازە. - ماوەی کارکردن: ماوەی کارکردنی Ceftriaxone بەپێی جۆری هەوکردن و بڕی دەرمان جیاوازە. بۆ زۆربەی هەوکردنەکان 7 تا 14 ڕۆژ پێویستە. - کارلێکەکانی دەرمان: Ceftriaxone دەتوانێت کار لەگەڵ دەرمانەکانی تر بکات. - مەودای چارەسەری: مەودای چارەسەری Ceftriaxone بەپێی هەوکردن و باری تەندروستیی نەخۆش جیاوازە. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: Ceftriaxone بەردەستە بە شێوەی powder for injection و لە نەخۆشخانەکاندا بەکاردێت. - سوودەکانی: ئەم دەرمانە بەهێزە و لەگەڵ زۆرینەی بەکتریاکاندا کار دەکات. - گرنگی کلینیکی: Ceftriaxone ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە چارەسەری هەوکردنەکانی بەکتریایی کە بە زۆر بەکتریای تر چارەسەر ناکرێن. - پرۆفایلی سەلامەتی: بە گشتی Ceftriaxone دەرمانێکی سەلامەتە، بەڵام هەندێک کاریگەری لاوەکی هەیە.
Kefzol, Ancef, Zolicef
cefazolin
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: سیفازۆلین دەرمانێکی ئەنتابیۆتیکی سێفەلسپۆرینە کە بۆ چارەسەرکردنی هەندێک جۆری بەکتریا بەکاردێت. ئەم جۆرە دەرمانە بە شێوەیەکی بەرچاو کاریگەرە لەدژی جۆرێکی بەرینی بەکتریا گرین پۆزەتیڤ. دەرمانەکە بە شێوەی Injection و پودری بۆ دروستکردنی Injection بەردەستە. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: سیفازۆلین یەکێکە لە گروپی سێفەلسپۆرینەکانی نەوەی یەکەم، کە بە هێزەکەی لەدژی بەکتریا ناسراوە. ئەم دەرمانە بە هۆی میکانیزمی کردارییەکەیەوە کار دەکات. ڕێژەی کاریگەریی لەسەر جۆرەکانی دیکەی بەکتریا جیاوازە. - میکانیزمی کردار: سیفازۆلین پێکهاتەی پێویستی بۆ دروستکردنی دیوارەکانی خانەی بەکتریا ڕادەگرێت. ئەمەش دەبێتە هۆی کوشتنی بەکتریا. بەم شێوەیە، دەرمانەکە بەکتریایەکانی هەڵدەوەشێنێتەوە کە دەبنە هۆی هەوکردن. ئەم میکانیزمە بە شێوەیەکی تایبەت لەدژی بەکتریا گرین پۆزەتیڤ کاریگەرە. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: ڕێژەی مژینی سیفازۆلین لە دوای injection بەرزە، بەڵام پێویستە تێبینی ئەوە بکرێت کە ڕێژەی مژینی دەگۆڕێت بەپێی ڕێگای بەکارهێنان و دۆخی تەندروستیی نەخۆشەکە. - بەردەستبوونی زیندەیی: دوای injection، سیفازۆلین بە شێوەیەکی بەرچاو لە پلازما بەردەستە و دەتوانێت بچێتە ناو شوێنەکانی هەوکردووەوە. بەڵام ئەم بەردەستبوونە بەپێی دۆخی تەندروستیی نەخۆشەکە دەگۆڕێت. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی سیفازۆلین لە گەورەسالاندا دەگۆڕێت بەپێی کرداری گورچیلەکان، بەڵام بەگشتی لە نێوان ١ تا ٢ کاژێردایە. - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی ڕێژەی سیفازۆلین لە پلازما دوای injection بەدەست دێت. کاتێک و ڕێژەی بەرزبوونەوەی بەپێی ڕێژەی injection و دۆخی تەندروستیی نەخۆشەکە جیاوازە. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەرکردنی هەوکردنی پێست و ناو پێست، هەوکردنی سیەکان (pneumonia) و هەڵامەتەکانی دیکە. - بەکارهێنانی لاوەکی: بەکارهێنان وەک پێویست لە حاڵەتی هەوکردنی جومگەکان، هەوکردنی ئێسک، و هەندێک هەوکردنی تری جۆراوجۆر. - مەرجەکانی ئامانج: سیفازۆلین بۆ چارەسەرکردنی هەوکردنەکانی بەکتریایی بەکاردێت کە لەلایەن بەکتریایەکی هەستیارەوە دروست دەکرێن. - سودەکانی چارەسەرکردن: سیفازۆلین دەتوانێت هەوکردنەکان چارەسەر بکات و نیشانەکانی وەک تای، ئازار و قورسیی هەناسەدان کەم بکاتەوە. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەریی سیفازۆلین لە ماوەی کەمتر لە ٢٤ کاژێر دوای injection دەست پێدەکات. - ماوەی کارکردن: ماوەی کارکردنی سیفازۆلین بەپێی ڕێژە و دۆخی نەخۆشەکە جیاوازە و دەتوانێت چەند ڕۆژێک بێت. - کارلێکەکانی دەرمان: سیفازۆلین دەتوانێت کارلێکی لەگەڵ دەرمانەکانی دیکە بکات، بۆیە پێویستە پزیشک ئاگاداربێت لە هەموو دەرمانەکانی تر کە نەخۆشەکە بەکاری دەهێنێت. - مەودای چارەسەری: مەودای چارەسەری بەپێی جۆری هەوکردن و دۆخی تەندروستیی نەخۆشەکە دیاری دەکرێت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: بەکارهێنانی پێش لەدایکبوونی منداڵ (پروفیلاکسی) لە نەشتەرگەری. - سوودەکانی: چارەسەرکردنی جۆرێکی بەرینی هەوکردنەکانی بەکتریایی. - گرنگی کلینیکی: دەرمانێکی گرنگی کلینیکییە بۆ چارەسەرکردنی هەوکردنە بەکتریاییەکان. - پرۆفایلی سەلامەتی: بەگشتی دەرمانێکی سەلامەتە، بەڵام هەندێک کاریگەری لاوەکی هەن کە پێویستە بزانرێن.
Amikin, Amikacin Sulfate
amikacin
• زانیارییە سەرەتاییەکان: - پۆلێنکردنی دەرمان: ئەم دەرمانە دەچێتە ناو پۆلی ئەنتیبیۆتیکی ئەمینۆگلیگۆسایدەوە کە بەکار دێت بۆ کوشتنی بەکتریا. ئەم پۆلە دەرمانە مۆلیکۆلە بچووکەکانیان هەیە کە بە ئاسانی دەچنە ناو خانەکانی بەکتریا و دەبنە هۆی لەناوچوونیان. - گروپی کیمیایی/چارەسەری: ئەمیکاسین ئەندامێکی گروپی ئەمینۆگلیگۆسایدە. ئەم گروپە دەرمانە بە شێوەیەکی تایبەت کاریگەرن لەسەر جۆرێکی دیاریکراوی بەکتریا. - میکانیزمی کردار: ئەمیکاسین بەوە کار دەکات کە پێکھێنانی پرۆتینی بەکتریا دەوەستێنێت. بەوەش دەبێتە هۆی کوشتنی خانەکانی بەکتریا. ئەم پڕۆسەیە بە Inhibition of protein synthesis ناسراوە. • تایبەتمەندییە دەرمانناسییەکان: - ڕێژەی مژینی: لە دوای دەرزی لێدان، ئەمیکاسین بەخێرایی دەچێتە ناو خوێنەوە. ڕێژەی مژینی لە ڕێگەی دەرزی لێدانەوە بەرزە، بەڵام لە ڕێگەی دەمەوە Absorption ناکات. - بەردەستبوونی زیندەیی: بەشێکی زۆر بچووکی ئەمیکاسین Bioavailability لەدوای دەرزی لێدان لە جەستەدا دەمێنێتەوە، چونکە زۆر بەخێرایی لە جگەر و گورچیلەدا دەچێتە دەرەوە. - نیوە تەمەن: نیوە تەمەنی ئەمیکاسین لە خوێندا (Half-life) لە نێوان ٢ بۆ ٣ کاژێردایە، بەڵام ئەمە لەوانەیە بگۆڕێت بەپێی renal function . - لوتکەی چڕیی پلازما: لوتکەی چڕیی پلازما (Peak plasma concentration) لە دوای دەرزی لێدان بە زووترین کات دەگات. • بەکارهێنانی پزیشکی: - بەکارهێنانی سەرەکی: چارەسەرکردنی Infections لەلایەن بەکتریایەوە بە تایبەت ئەو بەکتریایانەی کە بەرامبەر بە ئەنتیبیۆتیکەکانی تر بەرگرییان هەیە. - بەکارهێنانی لاوەکی: پێدانی ئەمیکاسین وەک چارەسەرێکی هاوبەش لەگەڵ ئەنتیبیۆتیکەکانی تر لە بەرامبەر هەندێک جۆرە Infection دا. - مەرجەکانی ئامانج: ئەم دەرمانە بەکار دێت بۆ چارەسەرکردنی infections لە سییەکان، پێست، میز، و central nervous system. - سودەکانی چارەسەرکردن: ئەمیکاسین کارێکی بەهێزی هەیە لە کوشتنی بەکتریا، و دەتوانێت infection لەناو ببات. • کاریگەرییەکانی دەرمان: - کات بۆ کاریگەری: کاریگەری ئەمیکاسین لە کاتێکی کورتدا دەردەکەوێت، بەڵام دەپێویستێت بۆ ماوەیەکی دیاریکراو بەردەوام بێت بۆ ئەوەی 感染 بکوشێت. - ماوەی کارکردن: ماوە کاریگەری ئەمیکاسین کورت دەبێت. - کارلێکەکانی دەرمان: ئەمیکاسین دەتوانێت لەگەڵ دەرمانەکانی تر کارلێک بکات، بەتایبەت دەرمانەکانی گورچیلە. گرنگە پزیشک ئاگاداربێت لەهەموو دەرمانەکانی تر کە نەخۆشەکە بەکاری دێنێت. - مەودای چارەسەری: مەودای چارەسەری ئەمیکاسین بەپێی جۆری infection و تەندروستی نەخۆشەکە جیاوازە، و دەبێت لە لایەن پزیشکەوە دیاری بکرێت. • تایبەتمەندییە سەرەکییەکان: - تایبەتمەندی تایبەت: ئەمیکاسین دژە بەکتریاییەکی بەهێزە و لە چارەسەرکردنی infections کە بەرامبەر بە ئەنتیبیۆتیکەکانی تر بەرگرییان هەیە، زۆر گرنگە. - سوودەکانی: ئەمیکاسین دەتوانێت ژیانی نەخۆشەکان ڕزگار بکات لە هەندێک حاڵەتی severe infection . - گرنگی کلینیکی: ئەمیکاسین گرنگی کلینیکی زۆری هەیە لە چارەسەرکردنی infections سەخت. - پرۆفایلی سەلامەتی: بەکارهێنانی ئەمیکاسین دەبێت بەڕێگەیەکی چاودێری بکرێت، لەبەر هەندێک لە کاریگەرییە لاوەکییەکانی.
Dynacin, Minocin, Minocin Kit, Solodyn, and Ximino.
minocycline
ماینۆسایکلین ئانتیبایۆتیکێکی تێتراسایکلین سپێکتریمی فراوانە و بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی کۆمەڵێک هەوکردنی بەکتریا. بە تایبەتی کاریگەرە بۆ ئەو هەوکردنانەی کە بەهۆی بەکتریا گرام پۆزەتیڤ و گرام نێگەتیڤەکانەوە دروست دەبن و بە تایبەتمەندی دژە هەوکردنی ناسراوە. @ نیشانەکان ماینۆسایکلین بە شێوەیەکی باو بۆ: حاڵەتەکانی پێست: زیپکە و ڕۆزاسیا. هەوکردنی بەکتریا: هەوکردنی کۆئەندامی هەناسە، هەوکردنی بۆری میز و هەندێک هەوکردنی سێکسی گواستراو (STIs). بارودۆخی ڕۆماتیزمی: وەک چارەسەرێکی یارمەتیدەر بۆ هەوکردنی جومگەی ڕۆماتیزمی. هەوکردنەکانی تر: تای پەڵەیی شاخی ڕۆکی، کلامیدیا و نەخۆشی لایم. @ میکانیزمی کارکردن ماینۆسایکلین دروستکردنی پڕۆتینی بەکتریا ناهێڵێت بە بەستنەوەی بە ژێر یەکەی ڕیبۆسۆمی 30S، ڕێگری دەکات لە زیادکردنی ترشە ئەمینییەکان بۆ زنجیرەی پێپتیدی گەشەسەندوو. ئەم کاریگەرییە بەکتریا وەستانە گەشەکردن و دووبارەبوونەوەی بەکتریاکان دەواسێت. @ بەکاری مەهێنە لە کاتێکدا هەستیاری زۆر بە ماینۆسایکلین یان تێتراسایکلینەکانی تر. دووگیانی (بەهۆی کاریگەرییە ئەگەرییەکانی تێراتۆجینیک و زیانەکانی کۆرپەلە). منداڵانی خوار تەمەنی ٨ ساڵ (بەهۆی مەترسی گۆڕینی ڕەنگی ددانەکان و کێشەکانی گەشەی ئێسک). @ کاریگەری لاوەکی کاریگەرییە لاوەکییە باوەکان: سەرگێژخواردن و سەرگێژخواردن و سەرسوڕان. سکچوون و ڕشانەوە و سکچوون. گۆڕانی ڕەنگی پێست. کاریگەری لاوەکی جددی: بەرزی فشاری خوێنی ناو سەر (pseudotumor cerebri). کاردانەوەی بەرگری خۆکار (بۆ نموونە، لوپوس بەهۆی دەرمانەوە). کاردانەوەی توندی حەساسیەت (ئەنافیلاکسی). @ ڕەچاوکردنی تایبەت هەستیاری بە ڕووناکی: نەخۆش پێویستە دوور بکەوێتەوە لە بەرکەوتنی درێژخایەنی خۆر یان دژەخۆر بەکاربهێنێت. کارلێکەکان: دوور بکەوەرەوە لە خواردنی لەگەڵ دەرمانی دژە ترش، کالیسیۆم، مەگنیسیۆم، یان تەواوکەری ئاسن، چونکە هەڵمژینی کەم دەکەنەوە. دووگیانی و شیرپێدان: پێشنیار ناکرێت بەهۆی مەترسییەکانی بۆ سەر کۆرپە یان کۆرپە. @ کلینکی ماینۆسایکلین لە نێوان تێتراسایکلینەکاندا ناوازەیە بەهۆی ئەوەی: چەوریخۆشەویستی، ڕێگە بە چوونە ژوورەوەی باشتری شانەکان دەدات، لەوانەش بۆ ناو سیستەمی دەماری ناوەندی (CNS). بەکارهێنان لە چارەسەرکردنی زیپکەی بەردەوام و کاریگەرییەکانی دژە هەوکردن لە دەرەوەی تایبەتمەندییە دژە میکرۆبییەکانی.
Bactocill
oxacillin
ئۆکساسیلین دژە زیندەیی بێتا لاکتام بەرگری لە پەنسلیناز بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی ئەو هەوکردنانەی کە بەهۆی ستافیلۆکۆکی بەرهەمهێنەری پەنسلینازەوە دروست دەبن.
Omnipen, Principen
ampicillin
ئەمپیسیلین ئانتیبایۆتیکێکی بێتا لاکتامی سپێکتریمی فراوانە و بە ڕێگریکردن لە دروستکردنی دیواری خانەکانی بەکتریا کاردەکات.
Sumycin یان Actisite یان Achromycin V.
tetracycline
تێتراسایکلین دژە زیندەیی سپێکترۆمی فراوانە و بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی هەوکردنی جۆراوجۆری بەکتریا، لەوانە زیپکە، هەوکردنی بۆری میز، هەوکردنی کۆئەندامی هەناسە و ئەوانی تر.
Flagyl
metronidazole
مێترۆنیدازۆڵ دەرمانێکی دژە زیندەیی و دژە پرۆتۆزۆیە کە بۆ چارەسەری هەوکردنی جۆراوجۆری بەکتریا و مشەخۆر بەکاردێت. بە ڕێگریکردن لە گەشەی هەندێک وردە زیندەوەران کاردەکات، میترۆنیدازۆڵ کاریگەرە دژی بەکتریا بێهەواکان و بە شێوەیەکی باو بەکاردێت بۆ چارەسەرکردنی هەوکردن لە کۆئەندامی هەرس و ئەندامەکانی زاوزێ و پێست و ناوچەکانی تر. گرنگە میترۆنیدازۆڵ بەکاربهێنرێت وەک لەلایەن پسپۆڕێکی چاودێری تەندروستیەوە نوسراوە، هەروەها نەخۆشەکان پێویستە ئاگاداری کاریگەرییە لاوەکییە ئەگەرییەکان و ڕێوشوێنی خۆپارێزی بن، وەک دوورکەوتنەوە لە کحول لە کاتی چارەسەرکردندا.
Amoxil, Moxatag
amoxicillin
ئەمۆکسیسیلین ئانتیبایۆتیکێکی سپێکتریمی فراوانە کە بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکاردەهێنرێت و دەکەوێتە ژێر گروپی پەنسلین. بە شێوەیەکی کاریگەر چارەسەری هەوکردنی جۆراوجۆری بەکتریا دەکات بە ڕێگریکردن لە دروستبوونی دیواری خانەکانی بەکتریا، کە دەبێتە هۆی لەناوچوونی بەکتریاکە. وەک ئەمۆکسیل و مۆکساتاگ بەردەستە، بە شێوەیەکی باو بۆ هەوکردنی کۆئەندامی هەناسە، هەوکردنی گوێ، هەوکردنی بۆری میز، هەوکردنی پێست و هەوکردنی ددان دەنووسرێت. ئەگەر بە شێوەی زارەکی بەکاردەهێنرێت، ژەمە دەرمانەکە بەپێی توندی و جۆری هەوکردنەکە دەگۆڕێت. بەگشتی لە کاتی دووگیانیدا بە سەلامەت دادەنرێت (پۆلی B) و پەسەندکراوە بۆ بەکارهێنانی پزیشکی، ئامۆژگاری وریایی دەکرێت، و ڕاوێژکردن لەگەڵ پیشەییەکانی چاوەدێری تەندروستی پێشنیار دەکرێت بۆ کەسانی دووگیان یان شیردەر. کاریگەرییە لاوەکییە باوەکان بریتین لە سکچوون، ڕشانەوە، سکچوون و پەڵەی پێست، لەگەڵ کاردانەوەی حەساسیەت دەگمەن بەڵام جددی. میکانیزمی کارکردنی ئەمۆکسیسیلین بریتییە لە دەستوەردان لە دروستکردنی دیواری خانەکانی بەکتریا، و پێویستە بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت لەو کەسانەی کە پێشینەی حەساسیەتی پەنسلین یان تێکچوونی کارکردنی گورچیلەیان هەیە. لە پلەی گەرمی ژووردا هەڵدەگیرێت، لەلایەن کۆمپانیا جیاوازەکانی دەرمانسازییەوە لە ئاستی جیهانیدا بەرهەمدەهێنرێت. پابەندبوون بە پێشنیارەکانی دابینکەری چاوەدێری تەندروستی و ڕێنماییەکانی بەرهەم بۆ بەکارهێنانی سەلامەت و کاریگەر زۆر گرنگە.