چاوەڕوانی...
Xalatan, Xelpros, Monopost
latanoprost
نوسراوە لە لایەن Mhammad SalmMarch 14, 2026
زانیاری گشتی
لاتانۆپرۆست (Latanoprost) دەرمانێکی شلەیە کە وەک دڵۆپەی چاو بەکاردێت بۆ کەمکردنەوەی پەستانی ناو چاو (Intraocular Pressure). ئەم دەرمانە بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی ئاوی ڕەشی چاو (Glaucoma) و بەرزبوونەوەی پەستانی چاو (Ocular Hypertension) بەکاردێت. بە کەمکردنەوەی پەستان، ڕێگری دەکات لە زیانگەیشتن بە دەماری بینین (Optic Nerve) و لەدەستدانی بینایی.
نیشانەکانی بەکارهێنان
- چارەسەرکردنی گڵۆکۆمای گۆشە
- کراوە (Open
- angle Glaucoma).
- کەمکردنەوەی پەستانی بەرزی ناو چاو (Ocular Hypertension).
- ڕێگریکردن لە تێکچوونی دەماری بینین (Optic Nerve Damage) بەهۆی پەستانەوە.
- پاراستنی بینایی لەو نەخۆشانەی کە مەترسی کوێربوونیان هەیە بەهۆی ئاوی ڕەش.
- بەکارهێنان لەو حاڵەتانەی کە دەرمانەکانی تری دژە گڵۆکۆما کاریگەر نین.
میکانیزمی کارکردن
ئەم دەرمانە کاردەکات وەک هاوشێوەیەکی پڕۆستاگڵاندین (Prostaglandin F2-alpha analog). کاردەکات بۆ زیادکردنی دەرچوونی شلەی ناو چاو (Aqueous Humor) لە ڕێگەی کەناڵە سروشتییەکانی چاوەوە، بەتایبەتی لە ڕێگەی ڕێڕەوی یوڤیۆسکلێرال (Uveoscleral pathway). بە زیادکردنی دەرچوونی ئەم شلەیە، پەستانی ناو چاو کەمدەبێتەوە.
کاریگەرییە لاوەکییەکان
کاریگەرییە باوەکان
- کاریگەرییە باوەکان (Common):
- سووربوونەوەی چاو (Eye Redness).
- خوران یان کزانەوەی چاو (Itching or Burning).
- گۆڕانی ڕەنگی چاو (زیادبوونی ڕەنگی قاوەیی لە ڕەنگێنەی چاو).
- درێژبوون و ئەستووربوونی برژانگەکان (Eyelash Changes).
- لێڵبوونی بینین (Blurred Vision).
- ئاوسانی تۆڕی چاو (Macular Edema).
- ئازارێکی زۆری چاو و هەستیاری بە ڕووناکی.
کاریگەرییە مەترسیدارەکان
- کاریگەرییە مەترسیدارەکان (Serious):
- هەستیارییەکی توند (Severe Allergic Reaction).
ئاگادارییە مەترسیدارەکان
- ئەم دەرمانە دەبێتە هۆی گۆڕانی هەمیشەیی لە ڕەنگی چاودا (بەتایبەت بۆ ئەو چاوانەی ڕەنگیان تێکەڵەیە).
- ڕەنگە برژانگەکان درێژتر و تۆختر ببن
- بەڵام ئەمە دوای وەستاندنی دەرمانەکە ئاسایی دەبێتەوە.
- نابێت سەری قاپەکە بەر هیچ ڕوویەک بکەوێت بۆ ڕێگری لە پیسبوونی بە بەکتریا.
- ئەگەر هەوکردنی چاوت تووش بوو
- دەبێت دەستبەجێ بەکارهێنانی ڕابگریت و پەیوەندی بە پزیشکەوە بکەیت.
- لە کاتی بەکارهێنانی هاوێنەی دەستکرد (Contact Lenses)
- دەبێت پێش بەکارهێنان دایانبکەنیت و ١٥ خولەک چاوەڕێ بکەیت.
پێش بەکارهێنان
- پێش بەکارهێنانی ئەم دەرمانە، پێویستە پزیشک ئاگادار بکرێتەوە ئەگەر هەستیاریت (Allergy) بە لاتانۆپرۆست هەیە. هەروەها ئەگەر نەشتەرگەری چاوت بۆ کراوە، یان کێشەی هەوکردنی چاوت هەیە (وەک هەوکردنی یوڤیا)، یان هاوێنەی دەستکرد (Contact Lenses) بەکاردەهێنیت، دەبێت پزیشک ئاگادار بێت.
کێ نابێت ئەم دەرمانە بەکاربهێنێت؟
- هەستیاری زۆر (Hypersensitivity) بە پێکهاتەکانی دەرمانەکە.
- هەوکردنی چالاکی ناو چاو وەک هەوکردنی یوڤیا (Uveitis).
- بوونی برین یان هەوکردنی ڤایرۆسی لەسەر ڕووی چاو (Herpetic Keratitis).
- بەکارهێنان لە کاتی هەبوونی ئاوسانی تۆڕی چاو (Macular Edema).
دووگیانی و شیرپێدان
پۆلێنی سەلامەتی:C
- Category: C
دۆز و شێوازی بەکارهێنان
- سەرەتا دەستەکانت بە باشی بشۆ. سەرت بەرەو دواوە بەرە و پێڵوی خوارەوەی چاوت ڕابکێشە. یەک دڵۆپە بکەرە ناو چاوت و بۆ ماوەی ١ بۆ ٢ خولەک چاوت دابخە. پەستانێکی کەم بخەرە سەر گۆشەی ناوەوەی چاوت (نزیک لووت) بۆ ئەوەی دەرمانەکە نەچێتە ناو لووت و قوڕگت. ئەگەر دەرمانی تری چاو بەکاردێنیت، لانی کەم ٥ خولەک چاوەڕێ بکە.
دۆزی لەبیرچوو
ئەگەر ژەمێکت بیرچوو، چاوەڕێ بکە تا کاتی ژەمی داهاتوو و تەنها یەک ژەم بەکاربهێنە. هەرگیز دوو ژەم پێکەوە بەکار مەهێنە بۆ قەرەبووکردنەوە.
کارلێکەکان و وریاییەکان
کارلێکی دەرمانی
- هیچ کارلێکێکی ناسراوی خۆراکی لەگەڵ ئەم دەرمانەدا نییە چونکە بە شێوەی ناوخۆیی بەکاردێت.
- خواردنەوەی کحول کاریگەری ڕاستەوخۆی نییە بەڵام ڕەنگە پەستانی چاو بگۆڕێت.
- خواردنی تەندروست و کەمکردنەوەی کافاین یارمەتیدەرە لە کۆنترۆڵکردنی پەستانی چاو.
لە چی دوور بکەویتەوە
- دوای بەکارهێنانی دەرمانەکە
- بۆ ماوەیەک شۆفێری مەکە تا بینینت ڕوون دەبێتەوە. دووربکەوەرەوە لە بەکارهێنانی هاوێنەی دەستکرد (Contact Lenses) بۆ ماوەی ١٥ خولەک دوای بەکارهێنانی دڵۆپەکە.
بارودۆخی نائاسایی
زیادەڕۆیی لە بەکارهێنانی دڵۆپەی چاو مەترسییەکی گەورەی نییە، بەڵام ئەگەر بە هەڵە خورایەوە، دەبێت دەستبەجێ پەیوەندی بە فریاکەوتنەوە بکرێت چونکە دەبێتە هۆی دابەزینی پەستانی خوێن و سەرئێشە.
📞 پەیوەندی بکە بە 122 (فریاکەوتن)⚕️ ڕاستەوخۆ بەرەو نەخۆشخانە بڕۆ
0
✓ پێداچوونەوەی پزیشکی کراوە
پێداچوونەوە کراوە لەلایەن: Mhammad Salm,
بەرواری پێداچوونەوە: 14.03.2026
دوا نوێکردنەوە: 14.03.2026
هەموو ناوەڕۆکەکانمان لەلایەن پزیشکە پسپۆڕەکانی ئەنجومەنی ڕاوێژکاریمانەوە پێداچوونەوە دەکرێن. ئەنجومەنی ڕاوێژکاری ببینە
یارمەتیمان بدە بۆ باشترکردنی ناوەڕۆکەکانمان