کاریگەری لاوەکی felodipine چین؟

کاریگەرییە باوەکان (Common):، سەرئێشە، سووربوونەوەی ڕووخسار (flushing)، ئاوسانی قاچ و پێیەکان (edema)

felodipine کێ نەیخوات؟

هەستیاری بە فیلۆدیپین یان هەر پێکهاتەیەکی تری ناو دەرمانەکە.، هەستیاری بە دەرمانەکانی تری پۆلی دیهایدرۆپایریدین (dihydropyridine) لە بلۆککەرەکانی کەناڵی کالسیۆم.، ژانە سدری ناجێگیر (unstable angina).

felodipine (پلێندیل (Plendil), فیلۆدیپین (Felodipine)) - Calcium Channel Blocker | KurdMedic

چاوەڕوانی...

زانیاری گشتی

فیلۆدیپین دەرمانێکە سەر بە پۆلی بلۆککەرەکانی کەناڵی کالسیۆم (Calcium Channel Blockers). ئەم دەرمانە بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ چارەسەرکردنی بەرزەفشاری خوێن (پەستانی خوێنی بەرز) و ژانە سدر (ئازاری سنگ) بەکاردێت. بەرزەفشاری خوێن حاڵەتێکی باوە و ئەگەر چارەسەر نەکرێت، دەتوانێت مەترسییەکانی نەخۆشییەکانی دڵ، جەڵتەی مێشک و کێشەکانی گورچیلە زیاد بکات. فیلۆدیپین بە کارکردن لەسەر خاوکردنەوەی ماسولکەکانی دیواری بۆرییەکانی خوێن، دەبێتە هۆی فراوانبوونیان. ئەمەش یارمەتی کەمکردنەوەی پەستانی خوێن دەدات و ڕێڕەوی خوێن بۆ دڵ باشتر دەکات، بەمەش ئازاری سنگ کەمدەکاتەوە. ئەم دەرمانە بە شێوەی حەبی درێژخایەن (extended-release) بەردەستە و بە گشتی ڕۆژانە یەکجار بەکاردێت.

میکانیزمی کارکردن

فیلۆدیپین کاردەکات بە بلۆککردنی کەناڵەکانی کالسیۆمی جۆری L (L-type calcium channels) لە ماسولکە لووسەکانی بۆرییەکانی خوێن. ئەم بلۆککردنە دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی هاتنە ژوورەوەی ئایۆنەکانی کالسیۆم بۆ ناو خانەکان، کە بەشدارن لە گرژبوونی ماسولکەکان. لە ئەنجامدا، ماسولکە لووسەکانی بۆرییەکانی خوێن خاو دەبنەوە و فراوان دەبن (vasodilation). ئەم فراوانبوونە دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی بەرگریی دەمارەکانی خوێنی دەوروبەر (peripheral vascular resistance) و دابەزینی پەستانی خوێن. هەروەها، بە باشترکردنی گەیاندنی خوێن و ئۆکسجین بۆ دڵ، ژانە سدر کەمدەکاتەوە.

کاریگەرییە لاوەکییەکان

کاریگەرییە باوەکان

کاریگەرییە باوەکان (Common):
سەرئێشە
سووربوونەوەی ڕووخسار (flushing)
ئاوسانی قاچ و پێیەکان (edema)
سەرگێژبوون
دڵتێکەڵهاتن
ماندووبوون
لێدانی دڵی خێرا (palpitations)
کاردانەوەی هەستیاری توند (وەک خوران
ئاوسانی ڕووخسار/زمان/گەروو
کێشەی هەناسەدان)
ژانە سدری توند یان خراپتربوون
بێهۆشبوون
پەستانی خوێنی زۆر نزم
لێدانی دڵی ناڕێک
نیشانەکانی کێشەی جگەر (وەک زەردبوونی پێست یان چاو
میزەڵدانی تۆخ
سکچوون)
ئاوسانی زۆر لە قاچ و پێیەکاندا

ئاگادارییە مەترسیدارەکان

دابەزینی پەستانی خوێن: فیلۆدیپین دەتوانێت ببێتە هۆی دابەزینی پەستانی خوێن
بەتایبەت لە سەرەتای چارەسەردا یان کاتێک بڕی دەرمانەکە زیاد دەکرێت. ئەمەش دەتوانێت ببێتە هۆی سەرگێژبوون یان بێهۆشبوون.
ئاوسانی قاچ و پێیەکان: ئاوسان (edema) لە قاچ و پێیەکاندا کاریگەرییەکی لاوەکی باوە و بە گشتی مەترسیدار نییە
بەڵام ئەگەر زۆر بوو یان ئازاری هەبوو
پێویستە پزیشک ئاگادار بکرێتەوە.
خراپتربوونی ژانە سدر: لە هەندێک حاڵەتدا
بەتایبەت لە سەرەتای چارەسەردا یان کاتێک بڕی دەرمانەکە زیاد دەکرێت
فیلۆدیپین دەتوانێت ببێتە هۆی خراپتربوونی ژانە سدر یان زیادبوونی ژمارەی هێرشەکانی ژانە سدر. ئەگەر ئەمە ڕوویدا
دەبێت دەستبەجێ پەیوەندی بە پزیشکەوە بکەیت.
کێشەکانی جگەر: پێویستە بە وریاییەوە لەو کەسانەدا بەکاربهێنرێت کە کێشەی جگەریان هەیە
چونکە دەتوانێت کاریگەرییەکانی دەرمانەکە زیاد بکات.

پێش بەکارهێنان

پێش ئەوەی فیلۆدیپین بەکاربهێنیت، پێویستە پزیشک یان دەرمانسازەکەت ئاگادار بکەیتەوە ئەگەر: • هەستیاریت بە فیلۆدیپین یان هەر دەرمانێکی تر لە پۆلی بلۆککەرەکانی کەناڵی کالسیۆم (وەک نیفێدیپین، ئەمڵۆدیپین) یان هەر پێکهاتەیەکی تری ناو دەرمانەکە هەیە. • کێشەی دڵت هەیە، وەک سستبوونی دڵ (heart failure)، ژانە سدری ناجێگیر (unstable angina)، یان تەسکبوونەوەی توندی دەماری ئاۆرتیک (severe aortic stenosis). • کێشەی توندی جگەرت هەیە. • دووگیانی یان شیردەریت. • لە منداڵاندا بەکارناهێنرێت، چونکە سەلامەتی و کاریگەرییەکەی لەم گرووپە تەمەنییەدا پشتڕاست نەکراوەتەوە. • هەر دەرمانێکی تر بەکاردەهێنیت، جا دەرمانی پزیشکی بێت یان بێ ڕەچەتە، یان تەواوکەری خۆراکی.

کێ نابێت ئەم دەرمانە بەکاربهێنێت؟

هەستیاری بە فیلۆدیپین یان هەر پێکهاتەیەکی تری ناو دەرمانەکە.
هەستیاری بە دەرمانەکانی تری پۆلی دیهایدرۆپایریدین (dihydropyridine) لە بلۆککەرەکانی کەناڵی کالسیۆم.
ژانە سدری ناجێگیر (unstable angina).
جەڵتەی دڵ (acute myocardial infarction) لە ماوەی نزیکدا.
تەسکبوونەوەی توندی دەماری ئاۆرتیک (severe aortic stenosis).
شۆکی دڵ (cardiogenic shock).

دۆز و شێوازی بەکارهێنان

• فیلۆدیپین بە تەواوی وەک ئەوەی پزیشکەکەت فەرمانی پێکردووە بەکاریبهێنە. • حەبەکە بە تەواوی قوت بدە و مەیجوو، مەیپلیشێنە، یان مەیهاڕە. حەبەکانی درێژخایەن بە شێوەیەک دروستکراون کە دەرمانەکە بە هێواشی لە ماوەی ڕۆژێکدا ئازاد بکەن. • دەتوانرێت لەگەڵ خواردن یان بە بێ خواردن بەکاربهێنرێت، بەڵام هەوڵ بدە هەموو ڕۆژێک لە هەمان کاتدا بیخۆیت. • لەگەڵ ئاو بیخۆ. • دەرمانەکە لە پلەی گەرمی ژووردا، دوور لە شێ و گەرما هەڵبگرە. • بەردەوام بە لە بەکارهێنانی ئەم دەرمانە تەنانەت ئەگەر هەستت بە باشتربوونیش کرد، چونکە بەرزەفشاری خوێن زۆرجار هیچ نیشانەیەکی نییە.

دۆزی لەبیرچوو

ئەگەر ژەمە دەرمانێکت لەبیرچوو، بە زووترین کات کە بیرت هاتەوە بیخۆ. بەڵام ئەگەر کاتی ژەمە دەرمانی داهاتوو نزیک بوو، ژەمە دەرمانی لەبیرچوو فەرامۆش بکە و ژەمە دەرمانی داهاتوو لە کاتی خۆیدا بخۆ. دوو ژەمە دەرمان لە یەک کاتدا مەخۆ بۆ قەرەبووکردنەوەی ژەمە دەرمانی لەبیرچوو.

کارلێکەکان و وریاییەکان

کارلێکی دەرمانی

فیلۆدیپین دەتوانێت کارلێک لەگەڵ چەندین دەرمانی تردا بکات. پێویستە پزیشکەکەت لە هەموو ئەو دەرمانانە ئاگادار بکەیتەوە کە بەکاریان دەهێنیت.
**دەرمانەکانی بلۆککەری ئەنزیمی CYP3A4 (وەک Ketoconazole
Itraconazole
Erythromycin
Clarithromycin
Ritonavir
Indinavir)**: ئەم دەرمانانە دەتوانن بڕی فیلۆدیپین لە خوێندا زیاد بکەن و مەترسی کاریگەرییە لاوەکییەکان بەرز بکەنەوە.
**دەرمانەکانی هاندەری ئەنزیمی CYP3A4 (وەک Rifampin
Phenytoin
Carbamazepine
Phenobarbital
St. John's Wort)**: ئەم دەرمانانە دەتوانن بڕی فیلۆدیپین لە خوێندا کەم بکەنەوە و کاریگەرییەکەی کەم بکەنەوە.
**بلۆککەرەکانی بێتا (Beta
blockers)**: بەکارهێنانی هاوکات لەگەڵ فیلۆدیپین دەتوانێت ببێتە هۆی دابەزینی زیاد لە پێویستی پەستانی خوێن یان خاوبوونەوەی لێدانی دڵ.
**بلۆککەرەکانی ئەلفا (Alpha
blockers)**: دەتوانن کاریگەری دابەزاندنی پەستانی خوێن زیاد بکەن.
**سایکلۆسپۆرین (Cyclosporine)**: دەتوانێت بڕی فیلۆدیپین لە خوێندا زیاد بکات.
**تاکرۆلیمۆس (Tacrolimus)**: فیلۆدیپین دەتوانێت بڕی تاکرۆلیمۆس لە خوێندا زیاد بکات.

لە چی دوور بکەویتەوە

**شەربەتی گرێپفرووت (Grapefruit Juice)**: لە کاتی بەکارهێنانی فیلۆدیپیندا خۆت لە خواردنەوەی شەربەتی گرێپفرووت یان خواردنی گرێپفرووت بەدوور بگرە. گرێپفرووت دەتوانێت بڕی فیلۆدیپین لە خوێندا زیاد بکات و ببێتە هۆی کاریگەرییە لاوەکییە مەترسیدارەکان.
**کحول (Alcohol)**: خواردنەوەی کحول لەگەڵ فیلۆدیپین دەتوانێت پەستانی خوێن زیاتر دابەزێنێت و ببێتە هۆی سەرگێژبوون یان بێهۆشبوون.
**لێخوڕین و کارکردن بە ئامێر**: فیلۆدیپین دەتوانێت ببێتە هۆی سەرگێژبوون یان بێهێزی. تا دڵنیا نەبوویتەوە لەوەی چۆن کاردەکاتە سەرت
خۆت لە لێخوڕینی ئۆتۆمبێل یان کارکردن بە ئامێری قورس بەدوور بگرە.

پشکنینی گشتی تەندروستی

ڕاوێژی پزیشکی ئۆنلاین

پلێندیل (Plendil), فیلۆدیپین (Felodipine)