هەوکردنی پەردەی دڵ

نیشانە باوەکان

• نیشانە سەرەتاییەکان:
• ئازارێکی تیژی چەقۆئاسا لە ناوەڕاست یان لای چەپی سنگدا، کە لەوانەیە بۆ شان و ملی چەپ بڵاوبێتەوە.
• ئازارەکە لە کاتی هەناسەدانی قووڵ، کۆکین، یان پاڵکەوتندا خراپتر دەبێت.
• ئازارەکە لە کاتی دانیشتن و خۆچەماندنەوە بۆ پێشەوە باشتر دەبێت.
• تا و لەرز.
• هەستکردن بە ماندوێتی و بێهێزی گشتی.
• نیشانە پێشکەوتووەکان:
• هەناسە تەنگی، بەتایبەتی لە کاتی پاڵکەوتندا.
• لێدانی دڵی خێرا یان ناڕێک (دڵەکوتێ).
• کۆکەی وشک.
• ئاوسانی قاچەکان، پاژنەکان، یان سک (نیشانەی کۆبوونەوەی شلەی زۆر).
• سەرگێژخواردن یان بوورانەوە بەهۆی نزمی فشاری خوێنەوە (لە حاڵەتی توندی وەک Cardiac Tamponade).

• دەستنیشانکردنی هەوکردنی پەردەی دڵ پشت بە کۆمەڵێک هەنگاو دەبەستێت کە بریتین لە وەرگرتنی مێژووی نەخۆشی، پشکنینی جەستەیی، و ئەنجامدانی چەند پشکنینێکی تایبەت. یەکەم هەنگاو گوێگرتنە لە چیرۆکی نەخۆشەکە، بەتایبەتی جۆری ئازاری سنگەکەی؛ ئازارێک کە بە هەناسەی قووڵ و پاڵکەوتن زیاد دەکات و بە دانیشتن و خۆچەماندنەوە بۆ پێشەوە کەم دەکات، گومانی نەخۆشییەکە بەهێز دەکات.
• لە کاتی پشکنینی جەستەییدا، پزیشک بە بەکارهێنانی ستێسۆسکۆپ (بیستۆک) گوێ لە لێدانی دڵ دەگرێت. یەکێک لە نیشانە کلاسیکییەکانی ئەم نەخۆشییە بریتییە لە بیستنی دەنگێکی تایبەت کە پێی دەوترێت "خشەی پەردەی دڵ" (Pericardial Friction Rub). ئەم دەنگە وەک خشەی دوو پارچە چەرمی وشک وایە و بەهۆی لێکخشاندنی توێیە هەوکردووەکانی پەردەی دڵەوە دروست دەبێت.
• بۆ دڵنیابوونەوە، چەند پشکنینێک ئەنجام دەدرێت:
• ١. **هێڵکاری کارەبایی دڵ (ECG or EKG):** ئەم پشکنینە چالاکی کارەبایی دڵ تۆمار دەکات. لە حاڵەتی هەوکردنی پەردەی دڵدا، گۆڕانکاری تایبەت لە شەپۆلەکانی ECG دا دەبینرێت (وەک بەرزبوونەوەی گشتیی ST segment) کە جیاوازە لە گۆڕانکارییەکانی جەڵتەی دڵ.
• ٢. **ئیکۆی دڵ (Echocardiogram):** ئەمە پشکنینێکی زۆر گرنگە کە شەپۆلی دەنگی بەکاردەهێنێت بۆ دروستکردنی وێنەی جوڵاوی دڵ. دەتوانێت هەوکردنی پەردەکە و کۆبوونەوەی شلەی زیادە (Pericardial Effusion) نیشان بدات و هەڵسەنگاندن بۆ کارایی دڵ بکات.
• ٣. **پشکنینی خوێن:** پشکنینی خوێن دەتوانێت نیشانەکانی هەوکردن لە لەشدا دەربخات، وەک بەرزبوونەوەی پرۆتینی C-reactive (CRP) و خێرایی نیشتنی خڕۆکە سوورەکان (ESR). هەروەها پشکنینی ترۆپۆنین ئەنجام دەدرێت بۆ دڵنیابوونەوە لەوەی کە ئازارەکە بەهۆی جەڵتەی دڵەوە نییە.
• ٤. **تیشکی سنگی ئێکس (Chest X-ray):** ئەگەر بڕێکی زۆر شلە کۆبووبێتەوە، لەوانەیە قەبارەی دڵ لە وێنەی تیشکەکەدا گەورەتر دەربکەوێت.
• ٥. **سی تی سکان (CT Scan) یان ئێم ئاڕ ئای (MRI)ی دڵ:** ئەم پشکنینانە وێنەی وردتری پەردەی دڵ و شانەکانی دەوروبەری دابین دەکەن و یارمەتیدەرن لە دەستنیشانکردنی ئاڵۆزییەکانی وەک هەوکردنی تەسککەرەوە.