جێگۆڕکێی خوێنبەرە گەورەکانی دڵ

نیشانە باوەکان

• نیشانە سەرەتاییەکان:
• شینبوونەوەی پێست، لێو، و نینۆکەکان (Cyanosis) کە لە چەند کاتژمێری یەکەمی دوای لەدایکبووندا دەردەکەوێت.
• هەناسەدانی خێرا و بەزەحمەت (Tachypnea).
• لێدانی خێرای دڵ (Tachycardia).
• کەمخۆری یان ماندووبوون لە کاتی شیر خواردندا.
• ساردی و شێداری پێستی دەست و قاچەکان.
• نیشانە پێشکەوتووەکان:
• شینبوونەوەی زۆر توند کە بە پێدانی ئۆکسجینی زیادە باشتر نابێت.
• بێهێزی و خەواڵوویی توند.
• کەمبوونەوەی کێش یان گەشەنەکردنی منداڵەکە.
• بوونی خشەی دڵ (Heart murmur) لە کاتی پشکنیندا، بەتایبەت ئەگەر کونیلەی نێوان سکۆڵەکان (VSD) هەبێت.
• نیشانەکانی سستبوونی دڵ، وەک ئاوسانی دەموچاو، قاچەکان، یان سک.

• دەستنیشانکردنی جێگۆڕکێی شریانە گەورەکان دەکرێت پێش لەدایکبوون یان دوای لەدایکبوون ئەنجام بدرێت.
• پشکنینی پێش لەدایکبوون (Prenatal Diagnosis):** زۆرجار ئەم کێشەیە لە کاتی پشکنینی سۆناری ئاسایی لە ماوەی دووگیانیدا گومانی لێدەکرێت. ئەگەر گومان هەبوو، پزیشک داوای سۆنارێکی وردتری تایبەت بە دڵی کۆرپەلە دەکات کە پێی دەوترێت (fetal echocardiogram). ئەم پشکنینە دەتوانێت بە وردی شوێنی هەڵەی شریانە گەورەکان و هەر کێشەیەکی تری هاوەڵی دڵ نیشان بدات. دەستنیشانکردنی پێشوەختە یارمەتیدەرە بۆ پلاندانان بۆ لەدایکبوونی منداڵەکە لە سەنتەرێکی پزیشکیی پێشکەوتوو کە تیمی پسپۆڕی دڵی منداڵانی لێبێت.
• پشکنینی دوای لەدایکبوون (Postnatal Diagnosis):** ئەگەر کێشەکە پێشتر دەستنیشان نەکرابێت، نیشانەکان زۆربەی کات لە ماوەی چەند کاتژمێرێکی کەمدا دوای لەدایکبوون دەردەکەون. پڕۆسەی دەستنیشانکردن ئەم هەنگاوانە لەخۆدەگرێت:
• 1. **پشکنینی جەستەیی:** پزیشک تێبینی شینبوونەوەیەکی توندی پێست و لێوەکان دەکات. هەروەها لەوانەیە گوێبیستی خشەی دڵ ببێت.
• 2. **پێوانی ئۆکسجینی خوێن (Pulse Oximetry):** ئامێرێکی بچووک لەسەر دەست یان قاچی منداڵەکە دادەنرێت بۆ پێوانی ڕێژەی ئۆکسجین. لە حاڵەتی TGA دا، ڕێژەکە زۆر نزمە و بە پێدانی ئۆکسجین بە دەمامک بە شێوەیەکی بەرچاو باش نابێت.
• 3. **تیرۆژی ئێکس بۆ سنگ (Chest X-ray):** وێنەی تیشکی سنگ لەوانەیە شێوەیەکی تایبەتی دڵ نیشان بدات کە پێی دەوترێت "هێلکە لەسەر داو" (egg on a string)، کە قەبارەی دڵ گەورە بووە و سێبەری خوێنبەرە گەورەکان باریک دەرکەوتووە.
• 4. **هێڵکاریی کارەبایی دڵ (ECG):** ئەم پشکنینە چالاکیی کارەبایی دڵ تۆمار دەکات و لەوانەیە نیشانەی گەورەبوونی سکۆڵەی ڕاست نیشان بدات.
• 5. **ئیکۆی دڵ (Echocardiogram):** ئەمە گرنگترین و وردترین پشکنینە بۆ دڵنیابوونەوە لە دەستنیشانکردنەکە. بە بەکارهێنانی شەپۆلی دەنگی، وێنەیەکی جووڵاوی وردی دڵ و شریانەکان دروست دەکات. ئیکۆ بە ڕوونی جێگۆڕکێی شادەماری سەرەکی و شادەماری سییەکان نیشان دەدات، هەروەها بوون و قەبارەی هەر کونیلەیەکی وەک ASD, VSD, یان PDA دیاری دەکات.