بەرزیی پەستانی خوێن

نیشانە باوەکان

• نیشانە سەرەتاییەکان:
• زۆرجار فشاری خوێنی بەرز هیچ نیشانەیەکی نییە، بەتایبەتی لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا. ئەمە وادەکات کە بە "بکوژی بێدەنگ" بناسرێت.
• هەندێک کەس لەوانەیە سەرئێشەیەکی سووکیان هەبێت، بەتایبەتی لە پشتی سەردا.
• هەندێک کەس هەست بە سەرگێژخواردن دەکەن.
• هەندێک کەس لەوانەیە خوێنبەربوونی لووتیان هەبێت.
• هەندێک کەس لەوانەیە کێشەی بینینیان هەبێت، وەک تەڵخبوون.
• نیشانە پێشکەوتووەکان:
• سەرئێشەی توند و بەردەوام.
• ماندوێتی و بێهێزی.
• تێکچوونی بینین.
• ئازاری سنگ.
• هەناسەتەنگی.
• لێدانی دڵی ناڕێک.
• بوونی خوێن لە میزدا.
• ئاوسانی قاچەکان.
• سەرلێشێواوی.
• کێشەی بیرکردنەوە.

• دەستنیشانکردنی فشاری خوێنی بەرز بە شێوەیەکی سەرەکی پشت دەبەستێت بە پێوانەکردنی فشاری خوێن بە بەکارهێنانی ئامێرێکی تایبەت کە پێی دەوترێت سپیگمۆمانۆمەتر (sphygmomanometer). پزیشک یان کارمەندی تەندروستی بازوویەک دەئاوسێنێت لە دەوری باڵت و گوێ دەگرێت لە دەنگی خوێن لە ڕێگەی ستێتۆسکۆپێکەوە بۆ دیاریکردنی فشاری سیستۆلی و دیاستۆلی. بۆ ئەوەی دەستنیشانکردنەکە دروست بێت، پێویستە فشاری خوێن لە چەند کاتێکی جیاوازدا بپێورێت، بەتایبەتی ئەگەر یەکەم پێوانە بەرز بێت.
• جگە لە پێوانەکردنی فشاری خوێن لە کلینیک یان نەخۆشخانە، ڕێگەی دیکەش هەن بۆ چاودێریکردنی فشاری خوێن. چاودێریکردنی فشاری خوێنی ئەمبۆلاتۆری (Ambulatory blood pressure monitoring - ABPM) بریتییە لە بەکارهێنانی ئامێرێک کە بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی فشاری خوێن لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا دەپێوێت. ئەمە یارمەتیدەرە بۆ دیاریکردنی ئەوەی کە ئایا فشاری خوێن بەرزە تەنها لە کاتی سەردانیکردنی پزیشکدا (کە پێی دەوترێت "فشاری خوێنی سپی کۆت") یان بەردەوام بەرزە. هەروەها، دەتوانیت لە ماڵەوە فشاری خوێن بپێویت بە بەکارهێنانی ئامێرێکی تایبەت، بەڵام پێویستە دڵنیابیت لەوەی کە ئامێرەکە دروستە و چۆنیەتی بەکارهێنانی دەزانیت.
• لەگەڵ پێوانەکردنی فشاری خوێن، پزیشک پشکنینی جەستەیی ئەنجام دەدات بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ نیشانەیەکی دیکەی نەخۆشییەکانی دڵ و دەمارەکان نییە. هەروەها، هەندێک پشکنینی تاقیگەیی ئەنجام دەدرێن بۆ هەڵسەنگاندنی کاری گورچیلەکان، ئاستی شەکر و چەوری لە خوێندا، و ئاستی کانزاکان وەک پۆتاسیۆم و سۆدیۆم. ئەم پشکنینانە یارمەتیدەرن بۆ دیاریکردنی هۆکارەکانی فشاری خوێنی بەرز و هەروەها بۆ دەستنیشانکردنی هەر ئاڵۆزییەک کە ڕەنگە ڕوویدابێت. ڕەنگە پێویست بکات هەندێک تاقیکردنەوەی تایبەتیش ئەنجام بدرێن، وەک ئیلیکترۆکاردیۆگرام (ECG) بۆ هەڵسەنگاندنی چالاکییە کارەباییەکانی دڵ و دیاریکردنی هەر ناتەواوییەک.