دڕانی شاخوێنبەر

نیشانە باوەکان

• نیشانە سەرەتاییەکان:
• ئازاری توند و لەناکاوی سنگ یان پشت: ئەم ئازارە زۆرجار وەک "دڕان" یان "چەقۆ لێدان" وەسف دەکرێت.
• ئازار کە لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر دەگۆڕێت: ئازارەکە ڕەنگە لە سنگەوە بۆ پشت یان بۆ خوارەوە بڵاوببێتەوە.
• لەدەستدانی هۆش: لەوانەیە نەخۆشەکە هۆشی لەدەست بدات بەهۆی کەمبوونەوەی خوێن بۆ مێشک.
• ئارەقکردنەوەی زۆر: بەهۆی ئازار و سترێسەوە ڕوودەدات.
• دڵتێکەڵهاتن و ڕشانەوە: بەهۆی ئازار و کاریگەری لەسەر دەمارەکان ڕوودەدات.
• نیشانە پێشکەوتووەکان:
• هەناسەتەنگی: ئەگەر شەقبوونەوەکە کاریگەری لەسەر خوێنبەرەکانی دڵ هەبێت، دەبێتە هۆی هەناسەتەنگی.
• لاوازی یان ئیفلیجی لە یەک لای لەشدا: ئەگەر شەقبوونەوەکە ڕێگری لە خوێنبەرەکانی مێشک بکات، دەبێتە هۆی جەڵتەی مێشک.
• گۆڕان لە لێدانی دڵدا: ڕەنگە لێدانی دڵ خێرا یان ناڕێک بێت.
• جیاوازی پەستانی خوێن لە نێوان هەردوو دەستدا: ئەمە بەهۆی ئەوەوەیە کە شەقبوونەوەکە ڕێگری لە خوێنبەرەکانی دەست دەکات.
• دەنگی نامۆ لە دڵدا (murmur): ئەمە بەهۆی تێکچوونی ڕێڕەوی خوێنەوە ڕوودەدات.

• دەستنیشانکردنی شەقبوونەوەی ئائورتا پێویستی بە هەڵسەنگاندنی خێرا و ورد هەیە، چونکە دۆخێکی مەترسیدارە و پێویستی بە چارەسەری بەپەلە هەیە. پڕۆسەی دەستنیشانکردن بە شێوەیەکی گشتی ئەم هەنگاوانە لەخۆدەگرێت:
• 1. **پشکنینی کلینیکی:** پزیشک سەرەتا پرسیار لەبارەی نیشانەکان و مێژووی تەندروستی نەخۆشەکە دەکات. پشکنینی جەستەیی ئەنجام دەدات بۆ دۆزینەوەی نیشانەکانی وەک جیاوازی پەستانی خوێن لە نێوان هەردوو دەستدا، دەنگی نامۆ لە دڵدا، یان نیشانەکانی جەڵتەی مێشک.
• 2. **پشکنینی خوێن:** هەندێک پشکنینی خوێن دەکرێت بۆ دەستنیشانکردنی هۆکارەکانی تری ئازاری سنگ وەک جەڵتەی دڵ. هەروەها، پشکنینی خوێن دەکرێت بۆ دۆزینەوەی نیشانەکانی نەخۆشی بۆماوەیی کە دەبنە هۆی لاوازبوونی دیواری ئائورتا.
• 3. **وێنەگرتن:** وێنەگرتن گرنگترین بەشە لە دەستنیشانکردنی شەقبوونەوەی ئائورتا. ئەم جۆرە وێنانە بەکاردەهێنرێن:
• CT scan (تەصویری مقطعی کمپیوطری):** ئەم پشکنینە وێنەیەکی وردی ئائورتا دەخاتەڕوو و دەتوانێت شەقبوونەوەکە و شوێنەکەی و قەبارەکەی دەستنیشان بکات.
• MRI (تەصویری رەنین مەگنەتیسی):** ئەم پشکنینەش وێنەیەکی وردی ئائورتا دەخاتەڕوو، بەڵام زیاتر بۆ ئەو کەسانە بەکاردێت کە ناتوانن CT scan ئەنجام بدەن.
• Echocardiogram (ئیکۆکاردیۆگرام):** ئەم پشکنینە بە بەکارهێنانی شەپۆلی دەنگی وێنەی دڵ و ئائورتا دەخاتەڕوو. دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە دەستنیشانکردنی شەقبوونەوەی ئائورتا لە بەشی سەرەوەی ئائورتا.
• Transesophageal echocardiogram (TEE):** ئەم جۆرەی ئیکۆکاردیۆگرام لە ڕێگەی سورێنچکەوە ئەنجام دەدرێت و وێنەیەکی وردتری دڵ و ئائورتا دەخاتەڕوو.
• 4. **ئەنجیۆگرافی:** ئەم پشکنینە بەکاردێت بۆ وێنەگرتنی خوێنبەرەکان بە بەکارهێنانی ڕەنگ و تیشکی ئێکس. دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە دەستنیشانکردنی شەقبوونەوەی ئائورتا و دیاریکردنی شوێنەکەی و قەبارەکەی.
• پزیشک بە پشتبەستن بە نیشانەکان و ئەنجامەکانی پشکنینەکان، بڕیار دەدات کە چ جۆرە پشکنینێک پێویستە بۆ دەستنیشانکردنی شەقبوونەوەی ئائورتا. زوو دەستنیشانکردن و چارەسەرکردن دەتوانێت ئەنجامەکان بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بکات.