کۆبوونەوەی شلەی دەوری دڵ

نیشانە باوەکان

• نیشانە سەرەتاییەکان:
• ئازاری سنگ: ئازارێکی تیژ یان کونکەر کە لەوانەیە لە کاتی هەناسەهەڵکێشانی قووڵ یان پاڵکەوتندا خراپتر بێت، و لە کاتی دانیشتن و خۆچەماندنەوە بۆ پێشەوە باشتر بێت.
• هەناسەتووندی (Dyspnea): هەستکردن بە کورتیی هەناسە، بەتایبەتی لە کاتی چالاکیی جەستەیی یان پاڵکەوتندا.
• کۆکەی وشک و بەردەوام.
• تا و لەرزێکی سووک، بەتایبەتی ئەگەر هۆکارەکەی هەوکردن بێت.
• هەستکردنی گشتی بە ماندوێتی، بێهێزی و شەکەتی.
• نیشانە پێشکەوتووەکان:
• هەناسەتووندیی توند و قورس تەنانەت لە کاتی پشوودانیشدا.
• دڵەڕاوکێ و نائارامی.
• گێژبوون، سەرگێژخواردن، یان لەهۆشچوون (بوورانەوە)، بەهۆی دابەزینی فشاری خوێنەوە.
• پێستی سارد، شێدار، و ڕەنگپەڕیو.
• لێدانی خێرای دڵ (Tachycardia) و هەستکردن بە دڵەکوتێ.

• دەستنیشانکردنی کۆبوونەوەی شل لە پەردەی دڵ بە چەند هەنگاوێک ئەنجام دەدرێت کە پشکنینی جەستەیی، پشکنینی تاقیگەیی، وێنەگرتنی پزیشکی، و هەندێک جار پشکنینی تایبەت لەخۆدەگرێت. سەرەتا، پزیشک گوێ لە مێژووی نەخۆشییەکە دەگرێت و پرسیار لەبارەی نیشانەکانەوە دەکات وەک ئازاری سنگ و هەناسەتووندی. لە کاتی پشکنینی جەستەییدا، پزیشک لەوانەیە گوێی لە دەنگی کپبووی لێدانی دڵ (muffled heart sounds) بێت بەهۆی بوونی شلەکە. هەروەها لەوانەیە هەڵئاوسانی خوێنهێنەرەکانی مل (jugular venous distention) و دابەزینێکی نائاسایی لە فشاری خوێندا لە کاتی هەناسەهەڵکێشاندا (pulsus paradoxus) تێبینی بکات، کە نیشانەی فشارێکی زۆرن لەسەر دڵ.
• گرنگترین و باوترین ئامرازی دەستنیشانکردن بریتییە لە ئیکۆی دڵ (Echocardiogram). ئەم پشکنینە شەپۆلی دەنگی بەکاردەهێنێت بۆ دروستکردنی وێنەیەکی جووڵاوی دڵ. لە ڕێگەی ئیکۆوە، پزیشک دەتوانێت ڕاستەوخۆ شلەکە ببینێت، بڕەکەی بخەمڵێنێت، و کاریگەرییەکەی لەسەر کارکردنی دڵ هەڵبسەنگێنێت، بەتایبەتی بۆ دیاریکردنی نیشانەکانی تەپەبوونی دڵ.
• پشکنینەکانی تر بریتین لە:
• تیشکی سنگ (Chest X-ray): ئەگەر بڕی شلەکە زۆر بێت (زیاتر لە ٢٥٠ میلیلیتر)، لەوانەیە سێبەری دڵ گەورەتر و شێوەی وەک "بوتڵی ئاو" (water bottle sign) دەربکەوێت.
• هێڵکاریی کارەبایی دڵ (ECG): لەوانەیە نیشانەی وەک نزمیی ڤۆڵتیەی QRS و گۆڕانی کارەبایی (electrical alternans) پیشان بدات.
• سی تی سکان (CT Scan) یان ئێم ئاڕ ئای (MRI): وێنەی وردتر و ڕوونتر دەدەن بەدەستەوە و یارمەتیدەرن لە دیاریکردنی هۆکاری بنەڕەتی وەک گرێی شێرپەنجەیی یان ئەستووربوونی پەردەی دڵ.
• پشکنینی خوێن: بۆ گەڕان بەدوای نیشانەکانی هەوکردن (CRP, ESR)، کێشەی گورچیلە، کێشەی غودەی دەرەقی، و نیشانەکانی نەخۆشییە بەرگرییە خۆییەکان.
• لە حاڵەتی پێویستدا، پزیشک لەوانەیە پەنا بباتە بەر ڕاکێشانی شلەی پەردەی دڵ (Pericardiocentesis) کە تێیدا نموونەیەک لە شلەکە وەردەگیرێت و دەنێردرێت بۆ تاقیگە بۆ شیکردنەوە و دیاریکردنی هۆکارەکەی (بۆ نموونە، بوونی خانەی شێرپەنجەیی یان بەکتریا).